Turuncu domino hamam böceği
🔤 Taksonomi
Therea regularis Grandcolas, 1993 kabul edilen bilimsel addır. Tür Coromandel bölgesinden tanımlanmış, T. petiveriana ve T. nuptialis’ten ayrı tutulmuştur. Blattodea Species File taksonomik eşanlamlı kaydetmez.
“Turuncu domino” adı, kültürdeki erginlerin turuncu ile sarı-turuncu ön kanat işaretlerini anlatır. Yaşlı erginlerde renk solar, fotoğraflarda ışığa göre değişir; bu nedenle köken kaydı ve ergin morfolojisinin yerini alamaz.
📌 Tanım
Erginler 2,5-3,2 cm, geniş ve siyah; kanatlarında eşlenmiş turuncu işaretler vardır. Koyu kahverengi nimfler toprakta yaşar ve yakın türlerden güvenle ayrılamaz. Erginler alacakaranlıkta yüzeye çıkar ve iyi tırmanır.
Kültürde en yavaş ve seyrek üreyen Therea türlerinden biridir. Kirli, havasız tabana diğer yaygın kültürlerden daha duyarlı olduğundan ısı ve porsiyonlar kararlı tutulmalıdır.
| Bakım noktası | Hedef |
|---|---|
| Ergin boyu | 2,5-3,2 cm |
| Koloni kabı | 40 x 30 x 30 cm |
| Sıcaklık | kararlı 25-29°C |
| Taban | 8-12 cm, dikey nem geçişli |
| Üreme | gömülü ootekalar, yavaş büyüme |
| Başlıca risk | kuşak boşluğu ve kirlenmiş yumurta toprağı |
🌍 Dağılım
Sağlam taksonomik kayıt Güneydoğu Hindistan’dır. Tip yeri, Tamil Nadu kıyısının tarihî adı olan Coromandel’dir. Daha geniş Güney Asya ve Sri Lanka ifadeleri doğrulanmadan bu türe aktarılmamalıdır; harita Hindistan’ı gösterir.

⚖️ Yasal durum
22.08.2026 tarihinde kontrol edildi: T. regularis CITES’te veya (AB) 2026/1383 sayılı Tüzük’ün A-D eklerinde yoktur. Hindistan türü için Bern Sözleşmesi ilgili değildir ve özel kayıt bulunmaz. AB Birlik listesinde de yer almaz.
Ulusal biyogüvenlik, ithalat, taşıma ve satış hükümleri uygulanabilir. Evrak ile kültür adını saklayın ve canlı yumurtaları doğaya bırakmayın.
🤌 Bakım
İnce çapraz havalandırmalı, contalı 40 x 30 x 30 cm kutu kullanın. Erginler tırmandığından ağı kalıcı sabitleyin, üst kenarı boş tutun ve bakımı yakalama kabında yapın.
Sayıyı artırmak için başka Therea eklemeyin. Melezleme ve etiket kaybı yavaş saf hattı değersizleştirir. Ek hayvanları 60 gün ayrı araçlarla karantinaya alın.
💡 Aydınlatma
UVB gerekmez. 10-12 saat dolaylı ışık ve gölgeli yüzey sığınakları sağlayın. Erginler akşam hareketlenir; gece boyunca kutuyu aydınlatmayın.
🌡 Isıtma ve sıcaklık
Kültürün çoğunu 25-29°C, sıcak şeridi 27-30°C ve sığınağı 23-25°C tutun. Üreyen erginlerde gece 22°C altından kaçının. Uzman kültür deneyimleri düzensiz veya serin koşulların bu türün gelişim ve üremesini özellikle aksattığını bildirir.
Termostatlı yan ısı ve iki prob kullanın; yine de serin seçim bırakın.
💧 Nem ve su
Alt taban nemli, yaprak yüzeyi büyük ölçüde kuru kalmalı; iyi hava akışıyla yaklaşık %55-75 hedeflenmelidir. Suyu bir yana ölçülü ekleyin. Bütün kabı her gün püskürtmek sıcak toprağı havasızlaştırır; kuru alt katman ise ootekaları durdurur.
Sebzeler su sağlar; minik su kabını yavrulara karşı koruyun.
🌿 Teraryum ve düzenleme
Toprak veya hindistan cevizi lifi, ezilmiş yaprak küfü ve beyaz çürük odunla 8-12 cm taban hazırlayın. Üste yaprak ve alçak mantar kabuğu koyun, yem kabı için açık alan bırakın.
Tüm tabanı değiştirmek yerine kirli noktayı alın. Çıkan malzemeyi olası ootekalar için altı ay güvenli kapta tutun.
🪳 Beslenme
Sert ağaç yaprakları sürekli bulunsun. İki-üç günde bir ince balık yemi, civciv yemi veya dengeli kuru hamam böceği yemi; nem için az havuç, kabak ya da elma verin. Ertesi gün ıslak artıkları çıkarın. Fazla yem yavaş döngüyü hızlandırmaz, yumurta toprağını bozar.
🥚 Üreme
Dişiler yaklaşık 8-15 yumurtalı ootekaları tabana bırakır. Cins düzeyindeki kayıtlar, 25-29°C’de 90-180 gün kuluçka ve erginliğe 9-18 ay veya daha uzun süre gösterir. T. regularis dişileri yaygın yakın türlerden daha az ooteka bırakır; bunlar üretim garantisi değil planlama değerleridir.
Birden çok yaş grubunu koruyun ve son genç grubu satmayın. Sabit sıcak toprak ve zaman, yumurta aramaktan daha güvenlidir.
🩺 Yaygın sorunlar
- Ergin var, yeni kuşak yok: alt nem ile 25-29°C sıcaklığın sürekliliğini kontrol edin ve tam süreyi bekleyin.
- Kuşaklar arasında azalma: daha fazla nimf tutun, yalnız erginle başlamayın.
- Ekşi koku veya akar: zengin yemi çıkarın, yalnız kirli bölgeyi yenileyin, havalandırmayı artırın.
- Soluk işaretler: yaş ve ışık rengi değiştirir; şüpheli hattı ayırın.
- Alerji: tozu kaldırmadan nemli temizlik yapın.
📌 Sonuç
Turuncu domino hamam böceği, kültürü sıcak, temiz ve izlenebilir tutacak yetiştirici içindir. Asıl zorluk karmaşık ekipman değil, uzun ve seyrek kuşaklar boyunca devamlılıktır.
📚 Kaynaklar ve ileri okuma
- GBIF: Therea regularis
- Blattodea Species File: tip ve güncel ad
- Grandcolas 1993: özgün revizyon ve tanım
- Hindistan Zooloji Araştırması: 2024 Blattodea listesi
- Invertebrate Dude: T. regularis kültür notları
- ReptiFiles — kontrol edildi; türe özel rehber bulunamadı
- 5 Mart 2026’dan itibaren geçerli CITES ekleri
- Komisyon Tüzüğü (AB) 2026/1383
- AB’nin Birlik açısından kaygı oluşturan istilacı türler listesi
- Bern Sözleşmesi ekleri