Paylaş
Sarı kenarlı izopod
🔤 Taksonomi
Porcellio flavomarginatus Lucas, 1853 kabul edilen addır. P. creticus, P. decorus, P. andrius ve P. rechingeri eski eş adlardır. “Crete”, bir tutsak hattın bildirilen Girit kökenidir; alt tür ya da ayrı morf taksonu değildir.
📌 Tanım
Geniş, küre olamayan erişkinler 1,5-2,3 cm’ye ulaşır. Koyu gövde krem-sarı yan işaretler taşıyabilir, fakat doğal değişkenlik büyüktür. Tür, çoğunluğu kuru ve havadar yüzey ile derin ve güvenilir bir nem sığınağı ister.
🌍 Dağılım
Ayrıntılı bir araştırma Girit’in tüm bölgelerinde ve Gavdos’ta kayıt verir; genel yayılış Orta ve Güney Ege adaları ile Marmaris yakınındaki Güneybatı Anadolu’yu kapsar. Girit’te kireçli zeminde, deniz seviyesinden 1.500 m üstüne kadar görülür. Belgeli Crete hattını ayrı kaydedin.
⚖️ Yasal durum
23 Ağustos 2026 kontrolünde CITES, AB 2026/1383 A-D ekleri ve Bern Ek II-III’te listelenmez. Korunan alan ve ulusal toplama ya da ihracat kuralları ayrıdır. Belgeli üretilmiş stok seçin ve canlı materyali doğaya bırakmayın.
🤌 Bakım
10-20 hayvan için 30 × 20 × 15 cm kutu, özellikle kuru uçta geniş çapraz havalandırma ve birkaç sıkı sığınak sağlayın. 30-60 gün karantina uygulayın. Kanıtlı Crete hattını belirsiz stokla karıştırmayın.
💡 Aydınlatma
UVB gerekmez. 10-14 saat dağınık ışık ve yoğun gölge sağlayın; güneşten ve ısıtan gösteri lambalarından kaçının.
🌡 Isıtma ve sıcaklık
18-26 °C, 16-21 °C sığınak ve 16-22 °C gece uygundur. 28 °C üzerini uzun sürdürmeyin. Gerekirse bir dış duvarı termostatla ısıtın ve nemli ucu serin bırakın.
💧 Nem ve su
Tabanın yaklaşık dörtte biri yosun ve kabuk altında sürekli nemli, kalan yüzey belirgin kuru ve havadar olsun. %40-65 RH ikincil bir ölçüdür. Suyu doğrudan nemli uca ekleyin; kap gerekmez. Tüm kutunun ıslak olması mantar ve kayıp, tüm tabanın kuruması yavru ölümü doğurur.
🌿 Muhafaza ve dekorasyon
5-7 cm mineralli pestisitsiz toprak, yaprak çürüntüsü ve çürük sert ağaç kullanın. Sabit kireçtaşı, mantar meşesi, kuru yaprak ve küçük yosun cebi ekleyin. Kalsiyum sürekli bulunsun; yenebilir tabanı steril kaya veya saf hindistan ceviziyle değiştirmeyin.
🪳 Beslenme
Çürümüş yaprak ve odun daima bulunur. Haftada iki-üç kez az sebze, haftada bir az kurutulmuş karides, gammarus veya balık yemi verin. Islak artıkları 24-48 saatte çıkarın.
🥚 Üreme
Dişiler embriyoları sıvı dolu marsupiumda geliştirip manca bırakır; metadata “viviparous” kullanır. Dişileri ayırmayın. Nem sığınağı, kalsiyum ve ölçülü protein düzenli fakat yavaş çoğalmayı destekler.
🩺 Yaygın sorunlar
- Kusurlu deri değişimi: derin nemi ve aşırı sıcaklığı denetleyin.
- Mantar: ıslak alanı küçültüp hava akışını artırın.
- Yavaş büyüme: kaliteli yaprak ve çürük odun ekleyin.
- Köken kaybı: Crete ve diğer hatları ayrı etiketleyin.
- Ezilme: taşları tabandan önce sabitleyin.
📌 Sonuç
Sarı kenarlı izopod, kutunun çoğunu kuru tutarken nem sığınağını koruyabilen orta düzey bakıcı içindir. Crete hattında soy kaydı renk kadar önemlidir.