Parlak Duvar Tesbih Böceği

🔤 Taksonomi

Oniscus asellus Linnaeus, 1758 kabul edilen türdür. O. murarius, O. fossor ve O. lamperti eski eş adlardır. Batı alttürü O. a. occidentalis Britanya, İrlanda ve Fransa’dan tanımlanmıştır; alttür etiketi için köken ve ergin erkek karakterleri gerekir.

📌 Açıklama

Parlak duvar tesbih böceği geniş, basık ve ovaldir; çoğu gri-kahverengi, yanlarda açık lekelidir. Ergin 12–18 mm’ye ulaşır. Pürüzsüz parlak sırt ve sivri arka köşeler, onu pütürlü Porcellio scaber‘den ayırır. Tam küre olamaz.

Britanya habitat verileri türü taş altı, ölü odun, yaprak çürüntüsü ve nemli orman, bahçe ve parklarla güçlü biçimde ilişkilendirir. Kalsiyumca fakir alanlara dayanır, fakat kolay su kaybeder ve kuru kültürde gelişmez.

🌍 Dağılım

Batı ve Kuzey Avrupa’da Portekiz’den İskandinavya’ya, doğuda Polonya ve Ukrayna’ya kadar yerli veya uzun süredir yerleşiktir; katalog Azorlar ve Madeira’yı da içerir. Kuzey Amerika ve başka yerlere taşınmıştır.

Harita muhafazakâr batı-kuzey Avrupa çekirdeğini gösterir ve Avrupa dışı girişleri dışarıda bırakır.

Oniscus asellus için temkinli Avrupa dağılımı

⚖️ Yasal durum

2026-08-29 tarihinde kontrol edildi: CITES, (AB) 2026/1383 A–D ekleri ve Bern II–III eklerinde bulunmadı. Yerel toplama kotaları, arazi sahibinin izni, korunan alanlar ve istilacı tür kuralları geçerli olabilir.

Esaret stokunu tercih edin; görünürde doğal alanda bile kültürü salmayın.

🤌 Bakım

Başlangıç kolonisi için 30 × 20 × 15 cm havalandırmalı kutu, en az 6 cm nem tutan taban ve derin yaprak katmanı kullanın.

Ölçüt	Öneri
Boy	1,2–1,8 cm
Sıcaklık	15–22 °C
Nem	tabanın çoğu nemli
Temel yem	yaprak ve çürük odun
Kanıt	güçlü saha, orta düzey kültür verisi

Eklenen hayvanları 60 gün karantinaya alın. Kutuyu sıcak sürüngen raflarından uzak tutun.

💡 Aydınlatma

UVB gerekmez. 10–14 saat dolaylı ışık ve sürekli karanlık sığınak sağlayın. Doğrudan güneş aldırmayın.

🌡 Isıtma ve sıcaklık

15–22 °C, serin sığınakta veya geceleri 12–18 °C uygundur. Laboratuvar çalışmaları beslenen hayvanları 10, 15 ve 20 °C’de tutmuştur. Isınma lambası gereksizdir; yapılandırılmış “basking” değerleri yalnız sıcak kullanılabilir alanı belirtir. Uzun süre 24–25 °C risklidir.

💧 Nem ve su

Tabanın üçte ikisi ile dörtte üçünü nemli, küçük havadar alanı hafif nemli tutun. %75–95 RH referanstır; kabuk altındaki nem daha önemlidir. Su kabı gerekmez. Kötü deri değişimi kuruluğu; yoğun yoğuşma, koku ve sinekler fazla suyu gösterir.

🌿 Barınak ve düzenleme

İlaçsız toprak, geniş yapraklı ağaç çürüntüsü ve bol çürük odun kullanın. Meşe, kayın veya akçaağaç yaprakları, kabuk, yosun ve kalsiyum ekleyin. Saf kokos, taze reçineli odun, gübre ve ilaçlı yol kenarı yapraklarından kaçının.

🪳 Besleme

Yaprak ve yumuşak çürük odun sürekli olsun. Haftada iki-üç kez mantar, kabak, havuç, kuru ısırgan veya izopod yemi; haftada bir orta miktar protein ve kalsiyum verin. İştah ısı ve yaprak türüne göre değişir. Islak artığı 36 saatte alın.

🥚 Üreme

Dişi embriyoları marsupiumda taşır ve manca salar; veride canlı doğum yazılır. Sağlıklı, karışık yaşlı koloni yapay uyaran olmadan ürer. Gebe dişiyi ayırmayın; birkaç yaş grubu oluşmadan bölmeyin.

🩺 Yaygın sorunlar

Yaz ölümleri: serinletin ve havayı artırın.
Kötü deri değişimi: derin nem ile kalsiyumu düzeltin.
Az yavru: ısıyı, pestisiti ve ince çürük yemi kontrol edin.
Küf/akar: zengin yemi azaltın.
Yanlış teşhis: sırt dokusu ve arka köşeleri karşılaştırın.

📌 Sonuç

O. asellus, serin ve nemli orman detritivoru olarak bakıldığında başlangıç için uygundur. Sıcak veya yarı kurak kutu uygun değildir; derin nemli çürüntü, odun ve hava akışı esastır.