Minik Kenya Hamamböceği
🔤 Taksonomi
Paraplecta minutissima (Shelford, 1908), GBIF ve Blattodea Species File’da kabul edilir. İlk adı Stilpnoblatta minutissima idi; Princis 1964’te türü Paraplecta cinsine taşıdı.
Hobideki “Little Kenyan” üretim hattı sık sık Paraplecta cf. minutissima diye yazılır. Bu “cf.” önemlidir: hat, eski Belçika Kongosu’ndaki Umangi’den gelen tip örneklerle yayımlanmış bir çalışmada karşılaştırılmamıştır. Üreticinin tam etiketini koruyun.
📌 Açıklama
Erginler yalnız 8-10 mm’dir. Erkeklerin kısa kanatları vardır ve düz yüzeye tırmanabilirler; dişilerin kanatları çok küçüktür, dişilerle nimfler daha zayıf tırmanır. Yine de açık kap güvenli değildir: yenidoğanlar meyve sineği boyutuna yakındır.
Gündüz üst tabakada, yaprak arasında ve ince kabuk boşluklarında saklanırlar. Yerleşmiş koloni dayanıklıdır; küçük başlangıç grubu ise kuruma, aşırı temizlik veya bir ağ boşluğuyla kaybolabilir.
🌍 Dağılım
Adı taşıyan tip örnekler, bugünkü Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki Umangi’den toplanmıştır. Hobi hattı Kenya kökenli diye satılır, ancak bu kültürün aynı tür olduğunu doğrulayan yayımlanmış tip karşılaştırması yoktur. Harita belgeli tip ülkesini gösterir; doğrulanmamış kültür kökenini değil.

⚖️ Yasal durum
Canlı böceklerin bakımı, ithalatı, taşınması veya satışı için yerel ve ulusal kurallar yine de geçerli olabilir.
22 Ağustos 2026’da tür CITES, AB yaban hayatı ticareti A-D ekleri, Birlik açısından kaygı oluşturan istilacı tür listesi veya Bern Sözleşmesi eklerinde bulunmadı. Toprakla taşınan canlı böceklerin ithalat ve nakil kuralları yine uygulanabilir.
Fatura, üretici etiketi ve ithalat belgesini saklayın. Fazlayı doğaya bırakmayın. Bu boyutta kullanılmış tabanı gözle ayıklamak güvenilir değildir; izin verilen yerde hayvan, yaprak ve tabanı kapalı poşette dondurun.
🤌 Bakım
20 × 15 × 15 cm bir kutu, kapağı sıkı kapanır ve her açıklık yenidoğandan küçük ağla örtülürse başlangıç kolonisine yeter. Sıradan sineklik ve gevşek yem kapağı kabadır. Kutuyu geniş ve düz bir ikinci kap içinde açın.
| Değer | Uygulama hedefi |
|---|---|
| Ergin boyu | 0,8-1 cm |
| Sıcaklık | 21-27 °C; küçük alan 26-28 °C |
| Gece | 19-23 °C |
| Nem | %55-75; nemli alt katman |
| Taban | yapraklı organik karışım, 4-6 cm |
| Besleme | çok az kuru yem sürekli; taze yem haftada 2-3 kez |
Normal kayıpları karşılayacak sayıda karışık bireyle başlayın. Yeni hatları ayrı araçlarla 60 gün karantinada tutun. Başka mikro hamamböcekleriyle karıştırmayın.
💡 Aydınlatma
UVB gerekmez. Dolaylı oda ışığıyla 10-12 saatlik düzen yeterlidir. Yaprakların çoğunu gölgeli tutun ve küçük kutuyu doğrudan güneşe koymayın.
🌡 Isıtma ve sıcaklık
Ana bölüm 21-27 °C, yalnız bir yan 26-28 °C olmalıdır. 20-23 °C serin bölüm ve 19-23 °C geceler uygundur. Daha sıcak ortam üretimi hızlandırırken küçük kabı hızla kurutur.
Gerekirse odayı veya tek yan duvarı termostatla ısıtın; doğum tabanının altını ısıtmayın.
💧 Nem ve su
Alt tabanı nemli fakat çamur olmayan, yaprak yüzeyini daha kuru tutun. Hava akımıyla %55-75 uygundur. Ucuz ibreli ölçerden çok tabanın rengi ve dokusunu izleyin.
Yosun veya pürüzlü yüzeye damla verin ve sulu sebze kullanın. Açık su ve iri su jelleri yenidoğanları hapsedebilir.
🌿 Teraryum ve dekorasyon
İlaçsız ince toprak ya da hindistan cevizi lifine ufalanmış sert ağaç yaprağı ve yumuşak çürük odun katıp 4-6 cm serin. Dişiler tabana yakın doğum boşlukları açar; karışım çamur olmadan şeklini korumalıdır. İnce kabuk parçaları tüm koloniyi kazmadan kaldırılabilir.
Sedir, gübre, perlit, büyük gizli boşluklu kaba kabuk ve sürekli ıslak dekoratif yosundan kaçının. Ağ kenarını nem içinde gevşeyecek bantla değil, mekanik olarak sabitleyin.
🪳 Beslenme
Kuru kapakta çok az öğütülmüş hamamböceği yemi, civciv başlangıç yemi veya tahıl-baklagil karışımı bulunsun. Haftada iki-üç kez minicik havuç, kabak, elma, mantar veya yeşillik verin. Yaprak ve çürük odun da besindir.
Yeni kolonide bezelye büyüklüğündeki parça bile fazla olabilir. Islak artığı 24-48 saatte çıkarın.
🥚 Üretim
Dişi ootekayı içeride tutup canlı nimfler doğurur; bu yüzden metaveride “viviparous” kullanılır, hobide ovovivipar da denir. Kültürün yavru sayısı ve gelişimi için güvenilir yayımlanmış ölçü yoktur; sahte bir kesin sayı verilmemiştir.
Sıcaklık, kesintisiz az besin ve nemli alt katman üretimi sürdürür. Doğum boşluklarını aramak için kazmayın; küçük ısırık izleri ve gömlekler daha güvenli kanıttır.
🩺 Yaygın sorunlar
- Koloni görünmez: önce ağ ve kapak boşluklarını, sonra güçlü ışıkla nemli dip köşeleri denetleyin.
- Yavru yok: nemli şekil tutan taban, sıcaklık ve yeterli dişi sağlayın; kazmayı azaltın.
- Küf veya akar: porsiyonu azaltıp yalnız kirli bölümü değiştirin.
- Deri değişimi sorunu: bütün kabı ıslatmadan yerel nem ve ince yüzey sağlayın.
- Kimlik kaybı: özgün etiketi ve fotoğrafını saklayın; belirsiz hattı doğrulanmış tür diye satmayın.
📌 Sonuç
Minik Kenya hattı büyük bir teraryumdan çok hassas küçük ölçekli bakım ister. Kap nimf geçirmez olmalı ve “cf.” bilgisi her devre eşlik etmelidir.
📚 Kaynaklar ve ileri okuma
- GBIF: Paraplecta minutissima
- Blattodea Species File: adlandırma geçmişi
- Belçika Kraliyet Enstitüsü kataloğu: tipler ve Umangi
- P. minutissima filogenomik konumu
- ReptiFiles — kontrol edildi; türe özgü bakım rehberi bulunamadı
- 5 Mart 2026’dan geçerli CITES Ekleri
- AB ticaret ekleri, (AB) 2026/1383
- AB istilacı tür listesi, (AB) 2025/1422
- Bern Sözleşmesi ekleri