Kırmızı Goblin Hamamböceği
🔤 Taksonomi
Paratemnopteryx couloniana (Saussure, 1863), GBIF ve Australian Faunal Directory’de kabul edilir. Eski kaynaklar Blattellidae, GBIF ise Ectobiidae kullanır. Blatta couloniana, Shawella couloniana, Paratemnopteryx blattoides ve Blatta brunneri eski adlar arasındadır.
“Red goblin” ticaret adıdır; Avustralya’da Coulon adı da görülür. Bunlar ayrı renk hatları değildir.
📌 Açıklama
Erginler 1,8-2 cm boyunda, sıkı yapılı kızıl-kahverengi böceklerdir. İki eşeyin de ön kanatları kısadır; erkek çoğunlukla daha ince ve uzun kanatlıdır. Erginler düz yüzeye tırmanır, nimfler genellikle tırmanmaz. Kültürlerin uçmadığı bildirilse de doğal popülasyonlarda farklı kanat biçimleri vardır; kapaksız tutulmaz.
Kabuk ve döküntü üzerinde yaşarlar. Sağlıklı koloni geceleri görünür ve düzenli ürer; kuruyan ooteka ile kapak aralığı başlıca kayıp nedenidir.
🌍 Dağılım
Tür, Avustralya’nın birçok eyaletinde yaygındır ve binaların çevresine de girebilir. Yeni Zelanda’ya taşınmış, burada yerleşmiş ve zararlı kaydı almıştır. Harita yalnız doğal ülke Avustralya’yı gösterir; Yeni Zelanda sonradan yerleşilen alandır.

⚖️ Yasal durum
22 Ağustos 2026 kontrolünde tür CITES, AB ticaret A-D ekleri, Birlik istilacı tür listesi veya Bern Sözleşmesi eklerinde bulunmadı. Avustralya dışında yerleşebilmiş olması yine de ciddi biyogüvenlik işaretidir; ulusal canlı böcek ve zararlı kuralları uygulanabilir.
Fatura, hat kökeni ve ithalat belgesini saklayın. Hayvan veya ootekayı salmayın. Fazla koloni ile tabanı, izin verilen yerde kapalı halde dondurarak etkisizleştirin.
🤌 Bakım
Koloni için en az 30 × 20 × 20 cm, mandallı kapak ve ince ağ kullanın. Ağız altındaki düz bariyer yalnız yedektir. Erginler tırmanır; ooteka ve nimfler kabukla dışarı taşınabilir. Bakımı yakalama kutusunda yapın.
| Değer | Uygulama hedefi |
|---|---|
| Boy | 1,8-2 cm |
| Sıcaklık | 20-28 °C; sıcak yan 26-29 °C |
| Gece | 18-22 °C |
| Nem | %50-75; tabanın üçte biri nemli |
| Taban | 3-5 cm, korunaklı ooteka köşesi |
| Beslenme | kuru temel ve haftada 2-3 taze porsiyon |
Yeni grubu 60 gün ayırın. Tanımlı bir hat korunacaksa başka yemlik türlerle karıştırmayın.
💡 Aydınlatma
UVB gerekmez. Loş 10-12 saatlik düzen, koyu mantar kabuğu sığınakları ve doğrudan güneşten uzaklık yeterlidir.
🌡 Isıtma ve sıcaklık
Kabın çoğu 20-28 °C, üretken küçük yan 26-29 °C ve geri çekilme bölümü 18-22 °C tutulur. Gece 18-22 °C uygundur. Odayı veya yan duvarı termostatla ısıtın; alttan ısı ootekaların bulunduğu kısmı kurutur.
💧 Nem ve su
Tabanın yaklaşık üçte biri hafif nemli, kalan yüzey daha kuru olsun. Hava akımıyla %50-75 çalışır. Ootekalar neme ihtiyaç duyar; ıslak karton, sürekli yoğuşma ve ekşi taban küf ve akar üretir.
Sığ pürüzlü suluk ya da böcek için güvenli su kaynağı ve sulu sebze verin. Derin açık su nimfler için uygun değildir.
🌿 Teraryum ve dekorasyon
Gübresiz toprak veya hindistan cevizi lifini yapraklarla 3-5 cm serin. Yatay ve dikey mantar kabuğu, dar toplanma boşlukları ve çevrilmeyen yapraklı nemli bir köşe ekleyin. Nem çeken karton yerine denetlenebilir mantar kabuğu tercih edin. Reçineli odun, gübre, perlit ve suya doymuş tabandan kaçının.
🪳 Beslenme
Kuru kapta hamamböceği yemi, civciv yemi veya tahıl-baklagil karışımı bulunsun. Kabak, salatalık, havuç, elma, yeşillik ve ara sıra mantar verin. Az protein yeterlidir; çok köpek maması atığı ve akarı artırır.
Birden fazla ince istasyon kullanın, ıslak artığı 24-48 saatte kaldırın ve yumurta köşesinden uzak tutun.
🥚 Üretim
Dişi döndürdüğü ootekayı korunaklı tabana bırakır. Kültür gözlemleri vaka başına yaklaşık 4-12 yumurta verir. 24-28 °C’de pratik çıkış süresi 30-60 gündür; serinlik veya kuruluk süreyi uzatır ya da kayıp yaratır. Bunlar yetiştirici aralığıdır.
Koşullar iyiyse ootekayı kolonide bırakın. Taşımak gerekirse nemli, ıslak olmayan tabana, aynı ısı geçişine koyun. Son nimf evrelerinde gelişim düzensizleşebilir.
🩺 Yaygın sorunlar
- Kuru boş ooteka: yaprak altı nemini koruyun, yemek atığını bu köşeden uzaklaştırın.
- Kapakta ergin: bariyeri yenileyin, ağ kenarını onarın, ikincil kapta açın.
- Uzun süren son nimf evresi: önce sıcaklık ve düzenli yemi kontrol edin.
- Küf ve akar: ıslak kartonu ve büyük porsiyonu çıkarıp havalandırmayı artırın.
- Kaçış: doğal ülkesi dışında yerleşen bu türde her kaçışı ciddi kabul edin.
📌 Sonuç
Kırmızı goblin hamamböceği verimli ve küçüktür ama açık yemlik kutusuna uygun değildir. Tırmanan erginler, nemli ooteka alanı ve denetimli atık yönetimi vazgeçilmezdir.
📚 Kaynaklar ve ileri okuma
- GBIF: Paratemnopteryx couloniana
- Atlas of Living Australia üzerinden Australian Faunal Directory
- Avustralya Parcoblattini revizyonu
- Cockroaches: Ecology, Behavior, and Natural History
- ReptiFiles — kontrol edildi; türe özgü rehber bulunamadı
- 5 Mart 2026’dan geçerli CITES Ekleri
- AB ticaret ekleri, (AB) 2026/1383
- AB istilacı tür listesi, (AB) 2025/1422
- Bern Sözleşmesi ekleri