Centurion porselen hamam böceği
🔤 Taksonomi
Gyna centurio kabul edilen addır. Centurion ve Centurion porselen hamam böceği ticari adlardır. “Gambia” bir koloni köken etiketi olup tanımlanmış alttür değildir; yalnızca izlenebilir üretici geçmişi varsa kayıtta korunmalıdır.
📌 Tanım
2,5-3,5 cm’lik erginlerin krem, bordo ve kahverengi sırlı bir deseni vardır. Olgun erkekler çoğunlukla daha açık ve ince, dişiler daha koyu ve geniştir; cinsiyeti son karın plakalarıyla da kontrol edin. Nimfler koyu, benekli ve yaprakların altında gizlidir.
G. capucina türünden daha güvenilir ürer, fakat uçup düz duvara tırmanan erginler aynı güvenlik düzeyini gerektirir.
| Bakım noktası | Hedef |
|---|---|
| Ergin boyu | 2,5-3,5 cm |
| Toplam ömür | yaklaşık 1-2 yıl |
| Başlangıç kolonisi | 40 x 30 x 30 cm |
| Sıcaklık | 24-28°C; yerel 27-29°C sıcak kenar |
| Nem | %50-70 ve nemli alt cep |
| Aktivite | gizli nimfler, gececi erginler |
🌍 Dağılım
Savunulabilir katalog kayıtları Kamerun ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ni gösterir. “Gambia” kültürlerde yaygındır, fakat bu yayımlanmış ülke aralığıyla uyuşmaz. Toplama belgesi yoksa vahşi köken kanıtı değil, soy adı kabul edilmelidir.
Harita ticari etiketlerle genişletilmemiş, doğrulanabilir taksonomi kayıtlarını izlemiştir.

⚖️ Yasal durum
22.08.2026 tarihinde kontrol edilmiştir: tür CITES’te veya güncel AB yaban hayatı ticareti düzenlemesinin A-D eklerinde yer almaz. Orta Afrika kökenli olduğundan Bern Sözleşmesi ilgili değildir.
Yerel biyogüvenlik, ithalat, taşıma, kiracılık ve sergi kuralları uygulanabilir. Fatura, üretici etiketi ve ithalat belgelerini saklayın. Tropik bir türün yerel kışı atlatamayacağını varsayarak hayvan veya kültür atığı salmayın.
🤌 Bakım
Sıkı kapanan 40 x 30 x 30 cm kutu, kazı alanı ve birkaç yem noktası sağlar. Çapraz havalandırmayı yenidoğanı tutacak fileyle kapatın. Bakım sırasında altta ikinci boş kutu bulundurun ve taşınan erginleri sayın.
60-90 gün karantina uygulayın. Benzer Gyna nimfleri nedeniyle kalıcı etiket ve ayrı araç kullanın; karışık tür sergisi kurmayın.
💡 Aydınlatma
UVB gerekmez. 10-12 saat yumuşak ışık ve gölgeli kabuk-yaprak alanı sağlayın. Erginler loşta daha çok görünür; güçlü lamba onları gizler ve probun algılamadığı üst hava ısısı yaratabilir.
🌡 Isıtma ve sıcaklık
Büyüme için 24-28°C, küçük bir 27-29°C sıcak kenar ve 21-24°C serin sığınak kullanın. Gece 20-24°C olabilir. Oda sıcaklığında yaşayabilse de gelişim yavaşlar.
Termostatlı ısıyı yan duvara verin. Alttan ısıtma nimf tabakasını kurutur. Yer değişikliği veya yalıtım sonrası gradyanı yeniden ölçün.
💧 Nem ve su
Tür nem bakımından bağışlayıcıdır, ancak uç koşullardan kaçının. Bir yarının altını hafif nemli, üst yaprağı kuru tutun; %50-70 uygundur. Bütün kutuyu püskürtmek yerine tabanı sulayın.
Pürüzlü, çok sığ su kabı verin. Yoğuşma, yemde akar ve fermente koku fazla ıslaklığı; kuru taban ve hatalı deri değişimi ise yetersizliği gösterir.
🌿 Teraryum ve dekorasyon
Toprak veya hindistan cevizi lifine ayrışmış geniş yapraklı ağaç yaprağı ve çürük odun karıştırarak 8-10 cm kazı tabakası kurun, üstüne kuru yaprak ekleyin. Eğimli mantar kabuğu erginleri görünür kılar.
Kabuğu kapaktan uzak tutun. Gübre, pestisit, iğne yapraklı odun, keskin file ve suya doymuş yosundan kaçının. Temizlikte yalnız kirli bölümleri değiştirin.
🪳 Beslenme
Kuru temel yemi sürekli sunun; haftada iki-üç kez havuç, kabak, tatlı patates, yeşillik, elma ve armut verin. Muz erginleri çıkarır ama hızla bozulur. Balık yemi veya dengeli omurgasız yemi ölçülü protein sağlar.
Küçük nimfler yeme yaprak altından ulaşabilmelidir. Tek büyük yığın yerine birkaç girişe küçük porsiyon koyun. Taze yemi 24-36 saatte kaldırın.
🥚 Üreme
Dişi ootekayı içeri çeker ve iç gelişimden sonra canlı nimf doğurur. Türün kesin yavru sayısı ve gebelik süresi az yayımlanmıştır; başka Gyna değerleri bu türe aitmiş gibi verilmemelidir. Kararlı sıcaklık ve birbiriyle örtüşen kuşaklar takvimden daha önemlidir.
Geçici görünen ootekayı çekmeyin. Dişiyi besleyip rahat bırakın. Güvenli alan yetmiyorsa cinsiyetleri ayırın veya sıcaklığı uygun aralıkta azaltın.
🩺 Yaygın sorunlar
- Yanlış etiket: “Gambia” tek başına yerel köken kanıtı değildir.
- Gizli düşüş: bütün tabanı kazmadan sınırlı aralıklarla kontrol edin.
- Kaçış: erginler hem tırmanır hem uçar.
- Küf ve akar: ıslak yemi azaltıp üstü kurutun ve hava akışını artırın.
- Deri değişimi kaybı: alt nemi ve ısı kaynağını kontrol edin.
- Alerji: dışkı ve gömlek tozunu solumayın.
📌 Sonuç
Centurion porselen hamam böceği, pembe türe göre daha güvenilir üremeyle sıra dışı ergin rengi sunar. Uçuşa karşı güvenli bakım rutini olan kişi için iyi bir ikinci süs hamam böceğidir.
📚 Kaynaklar ve ileri okuma
- GBIF: Gyna centurio
- Blattodea Species File
- Uzman Gyna koloni rehberi
- Djernæs ve ark. 2020
- CITES ekleri, 05.03.2026
- AB Tüzüğü 2026/1383
- Bern Sözleşmesi ekleri