Benekli top hamam böceği
🔤 Taksonomi
Perisphaerus punctatus Bey-Bienko, 1969, GBIF ve Cockroach Species File’daki geçerli addır. Satış listesindeki “P. punctuatus” yazımı hatalıdır. Dişi tehdit edildiğinde top gibi kapanabildiği için benekli top hamam böceği adı kullanılır.
Küçük Perisphaerus türleri kolay karışır; hatları yalnız fotoğrafa göre birleştirmeyin, köken ve yer bilgilerini saklayın.
📌 Tanım
Dişiler kanatsız, kubbemsi ve yaklaşık 1,2-1,6 cm; erkekler daha ince ve kanatlıdır. Güney Çin gözlemlerinde hayvanlar toprağa gömülmekten çok gövde, dal ve kabuk yarıklarını kullanmıştır. Bütün evreler dar aralıklardan kaçabilir.
🌍 Dağılım
Çin ve Vietnam’dan yayımlanmış kayıtlar; Tam Dao, Yunnan ve Makao gözlemleri vardır. Harita ülke ölçeğindedir ve kesintisiz yayılış anlamına gelmez.

⚖️ Yasal durum
2026-08-22 tarihinde kontrol edildi: CITES’te, (AB) 2026/1383 sayılı Tüzüğün A-D eklerinde ve Bern Sözleşmesi Ek II-III’te listelenmemiştir. Ulusal ithalat, bitki sağlığı, taşıma ve satış kuralları yine geçerlidir. Fatura ve hat bilgisini saklayın; hayvanları ya da altlığı doğaya bırakmayın.
🤌 Bakım
Başlangıç grubu için contalı 20 × 20 × 30 cm kap yeterlidir. İnce metal ağla çapraz havalandırma, mandallı kapak ve kenarın altında pürüzsüz bir bariyer kullanın. Açık tabandan çok dikey kabuk yüzeyi sağlayın.
| Parametre | Hedef |
|---|---|
| Sıcaklık | 22-27 °C; küçük sıcak bölüm 26-28 °C |
| Nem | hava akımıyla %60-75 |
| Altlık | 3-5 cm; bir bölümü hafif nemli |
| Üreme | canlı doğum, çoğunlukla 8-15 nimf |
Yeni hayvanları 60-90 gün ayrı tutun; mantar, akar, kötü deri değişimi ve karışmış türleri denetleyin.
💡 Aydınlatma
UVB gerekmez. 10-12 saatlik dağınık ışık ve kabuk arkasında gölge sağlayın. Güçlü lamba yavruların kullandığı yarıkları kurutur.
🌡 Isıtma ve sıcaklık
Ana hacmi 22-27 °C, serin sığınağı 20-23 °C tutun; yalnız bir duvarı termostatla ısıtın. Dişilerin erkeğin ölümünden sonra doğurması sperm depolamasından olabilir ve partenogenezi kanıtlamaz.
💧 Nem ve su
Altlığın yaklaşık üçte birini nemli tutup kalan yüzeyi kurutun. Yoğuşma ve ekşi koku fazla suyu, başarısız deri değişimi ise aşırı kuruluğu gösterir. Kabuk üzerine damla veya çok sığ dokulu suluk verin.
🌿 Teraryum ve dekor
Farklı genişlikte yarıkları olan dik mantar kabukları ve ince dalları sabitleyin. İşlenmiş ya da reçineli odun kullanmayın. Bakımı geniş, düz kenarlı bir yakalama kabı içinde yapın.
🪳 Beslenme
Kuru dengeli yemle birlikte polen, elma, muz, havuç ve kabağı 1-3 günde bir küçük porsiyonlarla sunun. Yaş artıkları 24-48 saatte kaldırın; yalnız tatlı meyve yeterli değildir.
🥚 Üreme
Dişi ootekayı içeride taşır ve canlı nimfler doğurur. Gözlenen bir batın 12 yavrudur; başka bir dişi ootekayı kuluçka kesesine aldıktan 27 gün sonra doğurmuştur. Yavruları kararlı kolonide bırakın ve ebeveyn kayıtlarını koruyun.
🩺 Yaygın sorunlar
- Kötü deri değişimi: nemli sığınakları ve kabukların sağlamlığını kontrol edin.
- Üremenin durması: hava akımı, polen ve sıcaklığı gözden geçirin.
- Akar ve küf: yaş yemi azaltıp kirli üst tabakayı değiştirin.
- Kaçış: standart havalandırma delikleri yeni nimfler için büyüktür.
📌 Sonuç
Kabuk yapısı ve ek yerleri güvenli kurulduğunda iyi bir gözlem türüdür. Onu sürekli ıslak, derin kazıcı bir tür gibi tutmak temel hatadır.
📚 Kaynaklar ve ek okuma
- GBIF: Perisphaerus punctatus
- Taksonomi ve yayılış kayıtları
- Makao gözlemleri
- CITES · AB 2026/1383 · Bern Sözleşmesi