Agabiformius excavatus

🔤 Taksonomi

Agabiformius excavatus Verhoeff, 1941, World List of Isopoda, WoRMS ve GBIF tarafından kabul edilir. Schmalfuss ise türün büyük olasılıkla A. lentus ile aynı olduğunu belirtir. Yetişkin morfolojisi ya da moleküler kanıt olmadan kültürü yeniden adlandırmayın.

📌 Tanım

Top hâline kapanamayan küçük kahverengi bir Porcellionidae türüdür. Güvenilir tutsak ölçümü bulunmadı; 0,6-0,9 cm cins düzeyinde geniş bir çalışma tahminidir. Bakım değerlerinin tamamına yakını Akdeniz ekolojisi ve genel izopod biyolojisinden çıkarımdır; bu nedenle ileri düzeydedir.

🌍 Dağılım

İlk kayıt Türkiye’nin güneyindeki Antalya’dandır. World Isopoda Kıbrıs’ı da listeler; moleküler bir çalışma Baf örneklerini kullanmıştır. Ülke haritası dar ve parçalı noktaları gösteremez.

Agabiformius excavatus belgeli dağılımı

⚖️ Yasal durum

Yerel ve ulusal kurallar yine de geçerli olabilir.

Tür 2026-08-29 tarihinde CITES, AB 2026/1383 A-D ekleri ve Bern II-III’te bulunmadı. Türkiye ve Kıbrıs’ın toplama, korunan alan, toprak taşıma ve ihracat kuralları ayrıca geçerlidir. Tutsak üretim stok ve köken kaydı kullanın; hayvanları ya da canlı tabanı dışarı salmayın.

🤌 Bakım

15-30 hayvan için en az 20 × 15 × 12 cm, sıkı kapak ve ince çapraz havalandırma kullanın. Alt tabanın üçte biri ile yarısı nemli, karşı yüzey kuruyabilir.

Parametre	Temkinli başlangıç hedefi
Ergin uzunluğu	yaklaşık 0,6-0,9 cm; cins tahmini
Sıcaklık	18-26 °C
Nem	nemli sığınak ve kuru havadar yüzey
Taban	5-6 cm yapraklı toprak ve çürük odun
Kanıt düzeyi	türe özgü tutsak çalışma bulunmadı

Yeni kültürü 60 gün ayrı ekipmanla karantinada tutun.

💡 Aydınlatma

UVB gerekmez. 10-12 saat dağınık ışık, derin gölge ve doğrudan güneşten koruma sağlayın.

🌡 Isıtma ve sıcaklık

18-26 °C kullanın; 16-21 °C sığınak ve serin gece bırakın. Gerekirse yalnız bir yan duvarı termostatla ısıtın; taban ısıtmayın ve 28 °C üzerini uzatmayın.

💧 Nem ve su

Bir uçtaki alt toprak ve az yosun nemli, diğer yüzey havadar olmalıdır. %55-75 RH yalnız göstergedir. Suyu köşeye dökün; kap gerekmez. Yoğuşma ve ekşi koku fazla suyu gösterir.

🌿 Kap ve dekorasyon

Güvenli toprak, yaprak humusu, çürük geniş yapraklı odun ve az kum kullanın. Yaprak, ince mantar kabuğu, yosun ve sürekli kalsiyum ekleyin. Saf hindistan cevizi, iğne yapraklı malzeme, gübre ve oynak taşlardan kaçının.

🪳 Besleme

Yaprak ve çürük odun sürekli kalır. 4-7 günde bir çok küçük sebze, mantar, kuru yeşillik veya izopod yemi; 7-10 günde bir az protein verin. Islak artığı 24-48 saatte çıkarın.

🥚 Üreme

Dişi embriyoları marsupiumda taşır ve manka salar; alan viviparous olarak kayıtlıdır. Türe özgü yavru sayısı ve olgunluk verisi bulunmadı. Birkaç genç boyu görülmeden bölmeyin.

🩺 Yaygın sorunlar

Kültür görünmüyor: nemli yaprak katlarını inceleyin.
Kötü deri değişimi: derin nemi ve kalsiyumu düzeltin.
Küf veya akar: zengin yemi azaltıp havayı artırın.
Kaçış: açıklıkları küçültüp tepsi üzerinde açın.
Kimlik kuşkusu: etiketi saklayıp uzman incelemesi isteyin.

📌 Sonuç

A. excavatus belgeli bir gözlem kolonisi olarak tutulmalıdır. Ilımlı sıcaklık, gerçek nem gradyanı, yenebilir taban ve açıkça belirtilen belirsizlik, kanıtsız kesin değerlerden daha güvenlidir.