Güney dal yılanı
🔤 Taksonomi
Thelotornis capensis, güney dal yılanının kabul edilen adıdır. 2026 tarihli bütüncül revizyon T. oatesi‘yi tür düzeyine çıkardı, T. mossambicanus‘u ayrı tür olarak doğruladı ve T. capensis‘i esas olarak güney kıyı çalılıklarıyla sınırlandırdı. Eski kitaplar adı çok daha geniş bir Afrika grubu için kullanır.
Her hayvana lokalite ve fotoğraf eşlik etmelidir. “Savan sarmaşık yılanı” veya eski T. c. mossambicanus etiketi artık yeterli kimlik değildir.
📌 Açıklama
Bu çok ince ağaç yılanı genellikle 90-120 cm, en fazla yaklaşık 150 cm’dir. Köşeli başı, yatay anahtar deliği biçimli göz bebeği ve gri-kahverengi kamuflajı dallar arasında görünmezlik sağlar. 10-15 yıl temkinli yaşam planıdır.
Arka dişler tıbben önemli, güçlü prokoagülan zehir verebilir. Ağır etkiler başlangıçta az ağrı ve şişlikle gecikebilir; özel antivenom yoktur. Yalnızca izinli, hastaneyle ısırık planı hazırlanmış tesislerde sergilenmelidir.
📋 Hızlı başvuru
| Bakım noktası | Pratik hedef |
|---|---|
| Teraryum | En az 150 x 75 x 180 cm; geniş, görülebilir taç ve iki kilitli bölme |
| Sıcaklık | Hava 23-27°C; dal 29-31°C; serin yol 21-23°C |
| Nem | %50-70; deri değişiminde havadar %70-80 sığınak |
| Işık | 11-13 saat; UVB yalnızca üst yolun bir kısmında |
| Beslenme | Kontrollü üretilmiş kertenkele, kurbağa ve uygun diğer bütün omurgalılar |
| Güvenlik | Yalnızca bariyer arkasında; gecikmiş koagülopati planı |
🌍 Dağılım
2026 revizyonundan sonra dar anlamdaki tür doğu ve güney Güney Afrika ile Esvatini’de yoğunlaşır ve sınırların araştırıldığı Güney Mozambik’e ulaşır. Malavi ve daha kuzeydeki eski kayıtların çoğu T. mossambicanus’tur.
Orman kenarı, savan ve özellikle güney kıyı çalılıklarında yaşar; ağaç yapısına rağmen alçak dallardan avlanır. Teraryum tabandan üst ısı bölgesine yatay ve çapraz yollar sunmalıdır.

⚖️ Yasal durum
29 Ağustos 2026’da kontrol edilen resmî CITES ve AB ticaret eklerinde T. capensis için özel kayıt yoktur; Bern Sözleşmesi ilgili değildir. Yerel ve ulusal yaban hayatı ihracatı ile tehlikeli hayvan kuralları yine geçerlidir.
Bulundurma, taşıma, ithalat ve üretim için yazılı doğrulama alın. Fatura, ebeveyn ve üretici kaydı, ihracat/ithalat belgeleri, fotoğraflar, tam lokalite, belgelerdeki bilimsel ad ve kontrol tarihini saklayın. Yeni ayrım lokalitesiz evrakı ciddi sorun hâline getirir.
🤌 Bakım
Hayvanı ikincil muhafazalı kısıtlı odada tek tutun. Dışarıdan kapanan iki tam boy ya da dallarla bağlı geçiş bölmesi kurun. Bakım kapağı açılmadan kamufle yılanın tamamı bulunup kilitlenmelidir; bunu engelleyen bitkilendirme güvenli değildir.
En az 90 gün daha sade tırmanma düzeninde, ayrı ekipman ve mümkünse ayrı hava hacmiyle karantina uygulayın. Ağırlık, öğün, deri, dışkı, solunum ve burun durumunu kaydedin. İthaller veteriner muayenesi ve kanıta dayalı parazit kontrolü ister.
💡 Aydınlatma
11-13 saat parlak görünür ışık, gece tam karanlık ve yoğun gölge sağlayın. Lambalar dışarıda ya da güvenli koruma arkasında olmalıdır. Ferguson Bölgesi 1 düzeyindeki UVB üst dalların bir kısmına verilebilir; her sıcaklıkta tam gölge korunur.
🌡 Isıtma ve sıcaklık
Havayı 23-27°C, üst dalı 29-31°C, serin yolu 21-23°C ve geceyi 19-23°C tutun. Tüm tacı ısıtmak yerine küçük ışınımlı bölge kurun ve her ısıtıcıyı termostatla yönetin.
Sürekli aşağı inme, panik hareketi, ağzı açık durma veya havalandırmaya bastırma aşırı ısı göstergesidir. Mevsim değişimi belgeli lokaliteye göre yapılır; yeni, zayıf veya hasta hayvana sert soğutma uygulanmaz.
💧 Nem ve su
İyi havalandırma ve ıslanma-kuruma döngüsüyle %50-70 nem; deri değişiminde örtülü %70-80 sığınak sağlayın. Islak dallar ve durgun hava hastalık yaratır. Korumalı erişimle değişen sağlam bir su kabı verin; hafif sabah püskürtmesinden sonra yüzeyler kurumalıdır.
🌿 Teraryum ve dekorasyon
En az 150 x 75 x 180 cm kullanın. Farklı çaplarda uzun yatay dallar, çapraz yollar ve perdelenmiş dinlenme yerleri kurun. Her dal dönmeyecek ve bölme kapısını kapatmayacak biçimde sabitlenmelidir.
6-10 cm drenajlı toprak ve yaprak; karantinada kâğıt kullanın. Yapışkan bitki, çıplak cam koridor, gevşek dal ve yılanı tamamen görünmez kılan düzenlerden kaçının. Her kapı, menfez ve kablo deliği mekanik kilitli olmalıdır.
🐁 Besleme
Güney Afrika çalışmasında avların çoğu kertenkele, ardından kurbağa ve başka yılanlardır; kuş nadirdir. Yasal, kontrollü üretilmiş kertenkele ve kurbağalara öncelik vererek uygun dondurulup çözündürülmüş bütün av sunun; kabul edilirse küçük kemirgen veya civciv kullanılabilir. Kemiksiz et ve yabani av vermeyin.
Yavrulara yaklaşık 7 günde, yetişkinlere 10-14 günde küçük öğün verin. Bariyer arkasından besleyin ve artığı almadan yılanı bölmeye geçirin. Bütün omurgalı avda rutin takviye gerekmez.
🛡 Operasyonel güvenlik ve acil durumlar
Serbest elle tutmayın, kuyruklamayın, boyundan sabitlemeyin. Kilitli bölme, sert şeffaf bariyer, uygun kanca ve açık birincil bariyerde iki eğitimli çalışan kullanın. Veteriner işlemleri önceden anestezi planı gerektirir.
Zehir danışma merkezi ve kabul hastanesiyle yazılı plan hazırlayın. Gecikmiş koagülopati ve özel antivenom yokluğu özellikle belirtilmelidir; başlangıçta iyi görünmek güvence değildir. Isırıkta acil yardımı arayın, hastayı ve uzvu hareketsiz tutun, sıkı eşyaları çıkarın. Kesme, emme, buz, elektrik veya sıkı turnike uygulamayın.
🥚 Üreme notları
Tür yumurtlar. Güney verileri yaklaşık 60 cm burun-kloak boyunda olgunluk ve çoğunlukla 4-7 yumurta gösterirken eski geniş kaynaklar 18’e kadar bildirir. Kuluçka yaklaşık 60-90 gündür; 26-28°C yalnızca lokaliteye göre geliştirilecek başlangıç aralığıdır.
Eşleştirmeden önce ayrı kilitli yetişkin ve yavru alanları, doğrulanmış kimlik ve yasal yerleştirme hazırlayın. Yumurtaları ancak erişkinler kilitli bölmelerdeyken alın.
🩺 Yaygın sorunlar
- Burun ve omurga travması: çıplak cam, az örtü, dönen dallar veya bakım paniği.
- Solunum hastalığı: kabarcık, hırıltı, ağız açma veya anormal baş kaldırma.
- Eksik deri ve susuzluk: içme erişimi, nemli sığınak ve havalandırmayı gözden geçirin; elle soymayın.
- Parazit ve stomatit: özellikle ithallerde önemlidir.
- Yem reddi ve kusma: yanlış ya da büyük av, düşük ısı ve rahatsızlık.
- Güvensiz görünmezlik: erişimden önce tüm yılan bulunamıyorsa tasarım başarısızdır.
📌 Sonuç
Thelotornis capensis büyük ama tümüyle denetlenebilir taç, uzman bütün av, kesin lokalite ve kurumsal korumalı temas ister. Gecikmiş koagülopati planı veya güncel kimliği olmayan tesis bu türü edinmemelidir.
📚 Kaynaklar ve ek okuma
- ReptiFiles — 29 Ağustos 2026’da önce kontrol edildi; türe özgü rehber bulunmadı.
- The Reptile Database
- GBIF
- 2026 Thelotornis revizyonu
- Beslenme ve üreme biyolojisi
- WHO Afrika yılan ısırığı rehberi
- CITES
- AB 2026/1383
- Bern Sözleşmesi