Phormingochilus hatihati
🔤 Taksonomi
Phormingochilus hatihati, uzun süre Cyriopagopus sp. “Hati Hati” olarak satılan ve bazen Omothymus sp. “Hati Hati” etiketiyle görülen tarantulanın güncel kabul edilen adıdır. 2024 tanımı bakıcılar için önemlidir; bu hayvan gerçek bir Cyriopagopus tipi fossorial kurulum türü değil, yetişkinken hızlı yarı arboreal bir Eski Dünya tarantulası olarak planlanmalıdır.
Hobide kullanılan İngilizce adlar:
- Purple earth tiger
- Sulawesi violet tarantula
- Hati Hati
📌 Açıklama
Phormingochilus hatihati, Sulawesi kökenli dikkat çekici bir Asya Eski Dünya tarantulasıdır. Dişiler koyu mor ile gri-mor bacaklar, belirgin desen ve güçlü earth tiger görünümü gösterebilir; fakat tür görünür bir evcil hayvan değil, yüksek hızlı bir gösterim türü olarak düşünülmelidir.
Yetişkinler genellikle 13-16 cm bacak açıklığına ulaşır. Gençler zemine yakın yuva kazabilir, daha büyük bireyler ise dikey mantar, kök benzeri yapılar ve ağlı saklanmalar kullanır. Yaşla değişen bu davranış bakımın ana tuzağıdır.
☠️ Zehir
Bu tür pratik bakım açısından tıbben önemli kabul edilmelidir. Yakıcı tüyleri yoktur; sıkıştığında hıza, saklanmaya ve ısırmaya güvenir. Elle tutmayın, bakımda araç ve yakalama kabı kullanın; ciddi ısırık, alerjik tepki veya yayılan belirtilerde tıbbi yardım alın.
🌍 Dağılım
Phormingochilus hatihati Batı Sulawesi, Endonezya’dan; alçak rakımlı yağmur ormanı ve plantasyon kenarı bağlamlarından tanımlanmıştır. Bakım sinyali çıplak fossorial kutu veya kuru arboreal kafes değil, hem derinliği hem dikey saklanması olan nemli ve çok güvenli bir teraryumdur.
Yavruların yuva başlatmasına izin verilmelidir. Büyük gençler ve yetişkinler, alt nemden kopmadan yukarı taşınabilmeleri için substrat üzerinde mantar tüpler, eğimli kabuk ve ağ tutturma noktalarına ihtiyaç duyar.

⚖️ Yasal durum
2026-06-01 tarihinde güncel resmi CITES ekleri ve AB yaban hayatı ticareti ekleri kontrol edildiğinde Phormingochilus hatihati için geçerli bir CITES listesi veya özel AB eki bulunmadı. Tür Avrupa’ya yerli olmadığı için Bern Sözleşmesi kapsamında ilgili değildir.
Endonezya toplama, ihracat ve yerel yaban hayatı kuralları tür CITES listesinde olmasa bile önemli olabilir. Fatura, satıcı bilgisi, ithalat veya devir evrakı ve güncel bilimsel ad ile eski Cyriopagopus sp. “Hati Hati” etiketini birlikte saklayın.
🤌 Bakım
Tür tek başına bakılmalıdır. Komünal değildir ve temassız Eski Dünya tarantulası olarak yönetilmelidir.
Küçük gençler, tipik arboreal yavrudan daha derin substratla başlamalıdır; zemine yakın yuva veya saklanma yapabilirler. Büyüdükçe dikey mantar, eğimli kabuk ve ağ tutturma noktaları ekleyin ki daha yüksek ağlı sığınağa geçebilsin.
Bakım öncelikleri:
- Kilitli dikey teraryum
- Gençler için derin taban
- Mantar tüp veya kabuk
- Çapraz havalandırma
- Her açılıştan önce yakalama kabı
Rutin temizlik için ağlı saklanmayı sökmeyin. Yem artıkları, eski av ve kirli su çıkarılır; küf, çökme veya gerçek sağlık sorunu yoksa sığınak korunur.
💡 Aydınlatma
Özel aydınlatma veya UVB gerekmez. Normal oda gündüz-gece ritmi yeterlidir. Bitki ya da gösterim ışığı teraryum dışında kalmalı veya sığınağı ısıtıp kurutmayacak kadar zayıf olmalıdır.
🌡 Isıtma ve sıcaklık
Pratik gündüz aralığı 24-28°C, gece 21-24°C civarıdır. Sıcak ve stabil tutun, aşırı sıcak yapmayın.
Nemli dikey teraryumda yüksek sıcaklık susuzluğu ve kaçış davranışını artırır. Ek ısı gerekiyorsa odayı veya dış duvarın birini nazikçe ısıtın.
💧 Nem ve su
Sürekli havalandırmayla 70-85% civarı hedefleyin. Nem çoğunlukla substratta ve alt sığınak çevresinde tutulmalı; üst ağ katmanı havadar kalmalıdır.
Suyu bir yandan veya kabın çevresinden verin ki nem aşağı insin. Ağır spreyleme kaçışı tetikleyebilir ve hava akışını bozan ıslak ağ bırakır.
🌿 Teraryum ve dekorasyon
Yetişkin için 30 x 30 x 45 cm civarı, hem derinlik hem dikey yapı varsa uygundur. Hayvan açık alana zorlanmadan mantara aşağı veya ağa yukarı çekilebilmelidir.
Ağ yüzeyler, gevşek kapılar, zayıf mıknatıslar ve büyük kablo deliklerinden kaçının. Hızlı Eski Dünya arboreal türü küçük bakım boşluğunu tam kaçışa çevirebilir.
🪳 Beslenme
Hamamböceği, cırcır, yasal olduğu yerlerde çekirge ve uygun böceklerle besleyin. Gençler düzenli yemle iyi büyür; yetişkinler genellikle 7-14 günde bir uygun avla iyi gider.
Avı sığınak girişine yakın sunun ve hayvan saldırmadan önce kapağı kapatın. İlgilenilmeyen avı, özellikle deri değişimi öncesinde çıkarın.
🧭 Rutin bakım ve kayıtlar
Phormingochilus hatihati için rutin bakım sakin, tekrarlı ve kayıtlı olmalıdır. Önce teraryumu dışarıdan kontrol edin: duruş, abdomen şekli, ağ miktarı, su seviyesi, yem artığı, küf, yoğunlaşma ve saklanma girişinin kapanıp kapanmadığına bakın. Bu küçük gözlemler, tarantulayı hareket ettirmeye çalışmaktan daha değerlidir.
Haftalık pratik düzen basittir. Su kirlenmeden yenilenir, bolus ve yenmeyen yem çıkarılır, havalandırmanın açık olduğu kontrol edilir ve kap giderek fazla kuru ya da fazla ıslak oluyorsa yalnızca bir nem bölgesi ayarlanır. Hayvan yer değiştirdi diye tüm dekoru bozmayın. Ağ örme, yuva girişini kapatma ve uzun süre yem almama tarantulalarda normaldir; deri değişimi döneminde bu daha da belirgindir.
Kısa kayıt tutun: edinme tarihi, kaynak, deri değişimi tarihleri, yemleme tarihleri, reddedilen yemler, yeniden yuvalama ve olağan dışı davranışlar. Bu kayıt gereksiz kâğıt işi değildir. Yavaş gelişen susuzluğu, değişen deri değişimi aralığını veya olgun erkeklerde normal biyolojik nedenle başlayan yem kesmeyi anlamaya yardım eder. Rutin kontrolde çekilen fotoğraflar da hayvanı ellemeden kimlik özelliklerini belgeleyebilir.
Kapağı açmadan önce bakım adımlarını hazırlayın. Yem kabı, uzun pens, su şişesi, yakalama kabı, kapak ve temiz çalışma alanı hazır olmalıdır. Hızlı veya savunmacı türlerde teraryumu daha büyük bir plastik kutu içinde açmak iyi bir güvenlik alışkanlığıdır. Amaç hayvanın mizacını denemek değil, işi kısa sürede bitirip tarantulayı güvenli ve stressiz bırakmaktır.
🧾 Satın alma, karantina ve izlenebilirlik
Mümkün olduğunda esaret üretimi hayvan seçin. Üreticinin kullandığı bilimsel adı, yaklaşık yaş veya boyu, biliniyorsa deri değişimi geçmişini ve hayvanın dişi, cinsiyeti belirsiz ya da erkek olarak doğrulanıp doğrulanmadığını sorun. Ortak adlar hobi konuşmasında işe yarar, fakat kayıt için tek başına yeterli değildir; birbirinden farklı birçok tarantula benzer ticari etiketlerle satılabilir.
Yeni gelenleri ana koleksiyondan en az birkaç hafta ayrı tutun. Ekipmanı basit seçin, gerekirse çalışma alanında tek kullanımlık örtü kullanın ve akar, phorid sinek, küf veya bilinmeyen substrat şüphesi varsa ayrı besleme araçları ayırın. Karantina yalnızca hastalık kontrolü değildir; aynı zamanda yerleşme dönemidir. Tarantula saklanma kurabilir, su içebilir ve vitrin düzeni sürekli değiştirilmeden ilk yemini alabilir.
Hayvanı zorla temas ettirmeden inceleyin. Sağlıklı bir tarantula koordineli hareket eder, yüzeye tutunabilir ve vücudundan sıvı sızdırmaz. Nakliye sonrası zayıf abdomen su ve zamanla düzelebilir; fakat çökmüş duruş, tekrar eden başarısız deri değişimi, görünür yaralanma veya yoğun parazit yükü deneyimli destek gerektirir. Teraryum içinde yağ, dezenfektan ya da böcek ilacı gibi ev tipi uygulamalar denemeyin.
Faturaları, üretici mesajlarını, ithalat evrakını, hayvanın fotoğraflarını ve kutu etiketini saklayın. Bu özellikle yakın zamanda adı değişen, yazımı düzeltilen veya eski hobi adıyla dolaşan türlerde önemlidir. İyi kayıt bakıcıyı korur, gelecekteki alıcıya yardımcı olur ve taksonomi değiştiğinde makale ile koleksiyon etiketini güncellemeyi kolaylaştırır.
Karantina bittikten sonra hayvanı kalıcı teraryuma aceleyle değil, planlı bir yeniden yerleştirme ile alın. Eski kabın yönü, yeni saklanmanın girişi, kapakların açılış yönü ve yakalama kabının duracağı yer önceden belirlenmelidir. Yeniden yerleştirme sonrası ilk günlerde fazla yem ve dekor değişikliği yapmayın; suyu taze tutun, hayvanın saklanma kurmasına izin verin ve davranış normale dönmeden tekrar müdahale etmeyin.
Yerleşme döneminde başarı ölçüsü görünürlük değildir. Hayvan saklanıp sadece gece çıkıyorsa, bu çoğu zaman kurulumun çalıştığını gösterir. Ağı ve saklanmayı bozarak kontrol etmek yerine su, havalandırma ve güvenliği dışarıdan izlemek daha güvenlidir.
🩺 Yaygın sorunlar
Ana sorunlar kaçış, aşırı ısınma, havasız ıslak ağ, sığınak içinde gizli susuzluk ve riskli yeniden yerleştirmedir.
Savunma duruşu test edilecek davranış değildir. Kapağı kapatın ve daha sonra daha yavaş çalışın. Taşıma gerekiyorsa yakalama kabı ve planlı rota kullanın.
📌 Sonuç
Phormingochilus hatihati, hızlı Eski Dünya bakımıyla zaten güvenli çalışan kişiler için uzmanlık gerektiren bir gösterim türüdür. Satın almadan önce derin taban, dikey sığınak, su, havalandırma ve temassız bakım rutini hazır olmalıdır.
📚 Kaynaklar ve ek okuma
- CITES ekleri — yasal durum kaynakları 2026-06-01 tarihinde kontrol edildi
- AB yaban hayatı ticareti düzenlemeleri — yasal durum kaynakları 2026-06-01 tarihinde kontrol edildi
- World Spider Catalog entry for Phormingochilus hatihati
- World Spider Catalog
- Original description PDF