Standing Gündüz Gekosu

🔤 Taksonomi

Phelsuma standingi kabul edilen bilimsel addır; tanınmış alt türü yoktur. Standing’s day gecko ve banded day gecko İngilizce, Standing’s Taggecko ise Almanca ticaret adlarıdır.

📌 Tanım

En iri Phelsuma türlerinden biridir: erişkinler genellikle 20-25 cm’ye ulaşır ve 15-20 yıl yaşayabilir. Yavrulardaki mavi-yeşil zemin üzerindeki koyu bantlar erişkinlerde daha gri-yeşil, ağsı bir desene dönüşür. Yapışkan parmak yastıkları çok çevik tırmanmasını sağlar.

Bu, gözlem için uygun bir hayvandır. Yemleme çıkıntısına gelmeyi öğrenebilir, ancak derisi kolay yırtılır ve kuyruğunu bırakabilir. Elle alıştırmaya çalışmak yerine yüksek ve aydınlık bir teraryum, ölçülmüş UVB, iyi hava akımı ve kontrollü besleme sağlayın.

🌍 Yayılış

Tür, Madagaskar’ın güneybatısında; Zombitse-Vohibasia çevresindeki kuru yaprak döken ormanlar ile Atsimo-Andrefana’nın yakın kesimleriyle sınırlıdır. Belirgin serin-kuru ve sıcak-yağışlı mevsim yaşayan bu bölgede ağaç gövdeleri, kovuk dallar ve güneş alan bitkileri kullanır.

Doğadaki hava değerlerini teraryuma aynen uygulamayın. Açık sıcak tünekler, serin gölgeli sığınaklar, içme damlaları ve yüzeylerin her gün kısmen kuruması gerekir.

🌡 Doğal yayılış alanında iklim

Türün temel kuru orman yayılışındaki incelenmiş bir kayıttan aylık iklim normalleri:

Hava durumu verileri Open-Meteo.com tarafından sağlanmıştır · CC BY 4.0 · Aylık normaller Herpeton Academy tarafından günlük arşiv değerlerinden hesaplanmıştır.

Konum referansları, mevcut olduğunda GBIF.org oluşum verilerini kullanır; özgün oluşum kayıtları kaynak veri setlerinin lisanslarını korur.

⚖️ Yasal durum

2026-08-30 tarihinde kontrol edildi: P. standingi, Phelsuma cinsi için geçerli CITES Ek II ve AB Yaban Hayatı Ticareti Ek B kaydına dahildir. Avrupa’ya özgü olmadığından Bern Sözleşmesi ilgili değildir. Madagaskar çıkışlı ticarette ayrıca tür ve dönem bazlı kısıtlamalar uygulanmıştır; Ek II kaydı tek bir hayvanın yasal ihraç edildiğini kanıtlamaz.

Yerleşik üretim hatlarından belgeli yavrular alın. Fatura, üretici, çıkım veya devir kaydı, fotoğraf ve varsa ithalat belgelerini saklayın; ulusal kayıt, satış, üretim ve taşıma kuralları ayrıca geçerlidir.

🤌 Bakım

Tek erişkin için en az 60 x 60 x 120 cm, tercihen daha büyük teraryum kullanın. Denetimli bir üretim eşleştirmesi dışında tek barındırın. Erkekler kavga eder; sessiz görünen bir çiftte bile dişi yem ve dinlenme alanından uzaklaştırılabilir.

Yeni hayvanı ayrı aletler ve yıkanabilir dekorla 60-90 gün karantinaya alın; ağırlık, yem, dışkı ve deri değişimini kaydedin. Kilo kaybı, ishal, akar veya belirsiz kökende sürüngen deneyimli veteriner muayenesi gerekir. Taşırken şeffaf kap veya çıkarılabilir mantar tüp kullanın, asla yakalamayın.

💡 Aydınlatma

Kışın 11, yazın 13 saate kadar ışık verin ve süreyi kademeli değiştirin. Parlak görünür ışık gündüz etkinliğini destekler. UVB zorunludur: en yüksek açık tünek yaklaşık UVI 3-4 almalı, bitki ve mantar sığınaklarında değer sıfıra yaklaşmalıdır.

Lamba yüzdesi tek başına yeterli değildir; ağ, reflektör, mesafe ve yaş gerçek UVI’yi değiştirir. Mümkünse Solarmeter 6.5 ile ölçün ve lambayı zamanında yenileyin.

🌡 Isıtma ve sıcaklık

Üstte 32-35°C’lik bir tünek, 24-29°C gündüz havası ve aşağıda 22-25°C gölgeli alan oluşturun; gece 20-23°C’ye düşebilir. Termostatlı üstten ısıtma kullanın. Tünek yüzeyini kızılötesi termometre, havayı dijital problarla ölçün.

Her yerin sürekli 30°C üzerinde olması susuzluk ve ısı stresine yol açar. Kışın ışık ve ortalama sıcaklık hafif azaltılabilir; yavru, zayıf, hasta veya yeni gelen hayvanlar soğutulmaz.

💧 Nem ve su

Nem yaklaşık %40-75 arasında dalgalansın: sıcak tünek çevresi daha kuru, sabah veya akşam püskürtmesinden sonra daha yüksek olsun ve yüzeyler yeniden kurusun. Çapraz havalandırma sağlayın. Sürekli ıslak cam ve bayat hava iyi hidrasyon değildir.

Yaprak ve dallarda içme damlaları oluşturun; yükseltilmiş bir çıkıntıda her gün yenilenen küçük su kabı tutun. Deri değişiminde nemli sığınağı artırın, fakat tekrarlayan deri kalıntısı veya çökmüş gözlerde koşulları ve sağlığı araştırın.

🌿 Teraryum ve dekorasyon

Dikey alanı sağlam dallar, mantar tüpler, kalın gövdeler, sarmaşıklar ve canlı bitkilerle doldurun. Yatay ve çapraz güneşlenme yolları ile üstte gölgeli sığınaklar sunun. Her şeyi sabitleyin; kablo ve kapı boşluklarını kapatın.

Yaprak çöpüyle örtülü 5-10 cm organik toprak-hindistan cevizi lifi karışımı nemi dengeler ve düşüşleri yumuşatır. Gübreli toprak, reçineli odun, yapışkan bant, keskin tel ve oynak taş kullanmayın.

🪳 Beslenme

Erişkinlere haftada iki-üç kez çeşitli, iyi beslenmiş böcekler; yaklaşık haftada bir tam meyve-nektar gecko diyeti verin. Yavrular daha küçük ve sık öğün ister. Cırcır, hamam böceği nimfi, yasal yerlerde çekirge, ipekböceği ve kara asker sineği larvası uygundur; av gözler arasındaki mesafeden geniş olmamalıdır.

Böcekleri 24-48 saat besleyin ve iyi UVB altında çoğu öğünde hafif sade kalsiyum kullanın. Multivitamin ile A ve D3’ü ürün etiketine göre verin; tam gecko diyetinin üzerine birden fazla zenginleştirilmiş toz eklemeyin. Tatlı karışım ve yağlı larvaların fazlası obezite yapar.

🥚 Üreme notları

Dişi genellikle bir veya iki sert kabuklu yumurta bırakır ve art arda kuluçkalar yapabilir. Yumurtalar çoğu gündüz gekosundaki gibi yüzeye sıkıca yapışmaz. Planlı çift için daha büyük teraryum, birden çok yem noktası ve hazır ayrı konut gerekir.

Üretici uygulamalarında 28-29°C’de yaklaşık 55-75 gün kullanılır. Yumurtayı çevirmeyin. Tekrarlayan yumurtlama kalsiyum kaybı ve yumurta sıkışmasına yol açabilir; kilo kaybı, ıkınma veya şişkinlikte üretimi durdurup veteriner desteği alın. Yavruları erişkinlerden ayrı büyütün.

🩺 Yaygın sorunlar

Önlenebilir sorunlar yanık ve aşırı ısınma, susuzluk, hatalı deri değişimi, metabolik kemik hastalığı, obezite, parazit, eş yaralanması, yumurta sıkışması ve yakalama sırasında deri yırtılmasıdır. Zayıf tutuş, yumuşak çene, titreme, çökmüş göz, kilo kaybı, anormal dışkı, yara veya güç soluma veteriner değerlendirmesi gerektirir. Deri kalıntısını çekmeyin ve tanı olmadan ilaç uygulamayın.

📌 Sonuç

Standing gündüz gekosu, gerçekten yüksek bir teraryum kurabilen orta deneyimli gözlemciye uygundur. Tekdüze sıcaklık, sürekli ıslak hava, ölçülmeyen UVB ve zorla elleme satın almadan önce çözülmesi gereken temel hatalardır.

📚 Kaynaklar ve ileri okuma

• ReptiFiles: Standing gündüz gekosu bakımı
• GBIF: Phelsuma standingi
• The Reptile Database: Phelsuma standingi
• Baines ve diğerleri 2016: UV-Tool
• CITES: Madagaskar Phelsuma durum ve ticaret incelemesi
• CITES Ekleri, 2026-08-30 tarihinde kontrol edildi
• AB 2026/1383 sayılı Tüzüğü, 2026-08-30 tarihinde kontrol edildi