Furcifer lateralis

🔤 Taksonomi

Furcifer lateralis, halı bukalemunu için kabul edilen bilimsel addır. Etiketleri, köken belgelerini ve yakın türleri karşılaştırırken Latince adı kullanın; ticari adlar çakışabilir.

Hobide kullanılan adlar:

• halı bukalemunu
• carpet chameleon
• Teppichchamäleon

📌 Açıklama

Furcifer lateralis, bakım ihtiyaçları doğal yaşam alanıyla şekillenen zehirsiz gündüz aktif bukalemun türüdür: güneşli çalılar, orman kenarları, bahçeler, otlak kenarları ve mevsimsel bitki örtüsü. Yetişkinler genellikle 17-25 cm toplam uzunluk civarındadır; barınak, beslenme ve veteriner bakımı doğru olduğunda gerçekçi ömür 3-5 yıl olabilir.

Bu tür anlık alınacak bir hayvan değildir. Kurulum yetişkin boyu, günlük bakım, sıcaklık ve nem ölçümü ve bakıcının stresi hastalığa dönüşmeden fark edebilmesi düşünülerek planlanmalıdır. Şeffaf kaynaklardan gelen esaret üretimi hayvanlar özellikle tercih edilmelidir.

En yararlı bakım yaklaşımı, teraryum içinde seçenekler oluşturmaktır. Hayvan ısınabilmeli, serinleyebilmeli, saklanabilmeli, içebilmeli, beslenebilmeli ve sürekli açıkta kalmadan hareket edebilmelidir.

🌍 Yayılış

Furcifer lateralis doğal olarak Madagaskar’ın büyük bölümünde açık, çalılık ve orman kenarı habitatlar bölgesinde bulunur. Bu yayılış tek sabit sayı gibi kopyalanmamalı; hayvanın gölge, örtü, bitki, su, mevsim ve günlük hareketle mikroiklim seçtiği unutulmamalıdır.

Esaret bakımı için en önemli dersler:

• güvenli saklanma alanları ve görsel örtü
• tekdüze sıcaklık yerine ölçülmüş sıcaklık gradyanı
• türe uygun nem ama durgun ıslak hava olmaması
• temiz su ve düzenli hijyen
• normal hareket için yeterli kullanılabilir alan

⚖️ Yasal durum

Mayıs 2026’da güncel CITES ekleri ve Species+ kayıtları kontrol edildiğinde Furcifer lateralis CITES Appendix II kapsamındadır ve AB yaban hayatı ticareti kurallarında genellikle Annex B olarak değerlendirilir; daha sıkı ulusal kurallar olabilir. Tür Avrupa’ya yerli olmadığı için Bern Convention açısından ilgili değildir. Fatura, üretici kaydı, gerekli ithalat veya ihracat belgeleri ve yasal köken kanıtı saklanmalıdır. Sahiplik, kayıt, satış, üretim, taşıma ve tehlikeli hayvan listeleri için ulusal veya yerel kurallar geçerli olabilir.

🤌 Bakım

Planlayın: bir yetişkin için en az 45 x 45 x 90 cm; yoğun bitkilendirme ve çok iyi havalandırma. Daha küçük geçici kurulumlar beslenme ve deri değişimini izlemeyi kolaylaştırabilir, fakat yine sıcak alan, serin alan, su, örtü ve güvenli havalandırma içermelidir.

Günlük kontrolde su, dışkı, kilitler, sıcaklık, nem, iştah, deri veya deri değişimi ve davranış izlenmelidir. Tahmin yerine dijital termometre ve higrometre kullanın. Beslenme, ağırlık, deri değişimi, temizlik ve veteriner notlarını kaydedin.

💡 Aydınlatma

Net bir gündüz-gece ritmi sağlayın. Gündüz aktif sürüngenler parlak görünür ışık ve uygun UVB ister; yılanlar ve memeliler de düzenli fotoperiyot, karanlık saklanma alanları ve gece gerçek karanlıktan yararlanır. Görünür gece lambası kullanmayın.

UVB kullanan sürüngenlerde tür, mesafe, tel kapak ve reflektöre uygun lineer T5 kaynak seçin. Gölge ve bitki örtüsü sağlayın, lambaları programa göre değiştirin ve mümkünse UVI ölçün.

🌡 Isıtma ve sıcaklık

Pratik sıcaklık hedefleri: güneşlenme alanı 28-31 °C, gündüz ortamı 22-26 °C, serin sığınak 20-22 °C, gece 16-20 °C. Bu değerler tek bir ortalama değil, gradyan oluşturmalıdır. Her ısı kaynağı uygun şekilde termostat veya dimmer ile kontrol edilmelidir. Isı taşlarından ve korumasız ampullerden kaçının.

💧 Nem ve su

Nem ve su hedefi: gündüz %50-70; gece daha yüksek nem ve sislemeler arasında yüzeylerin tamamen kuruması. Nem havalandırmayla birlikte düşünülmelidir. Sürekli ıslak ve kirli hava sağlıklı nem değildir; kronik kuruluk susuz kalmaya ve kötü deri değişimine yol açabilir. Su, türün gerçekten kullandığı biçimde sunulmalıdır.

🌿 Teraryum ve düzenleme

Teraryum önce işlevsel, sonra estetik olmalıdır. Güvenli saklanmalar, dallar, mantar kabuğu, canlı veya yapay bitkiler, sürtünme yüzeyleri, güvenli kazma veya tırmanma alanları ve yeterli görsel bariyer kullanın.

Altlık türün nem ve davranış ihtiyacını desteklemeli, aynı zamanda temiz kalmalıdır. Tozlu altlık, keskin dekor, içeride yapışkan bant, dengesiz taşlar ve yutulabilecek küçük parçalar kullanmayın.

🪳 Beslenme

Uygun diyet: cırcır böceği, hamam böceği, sinek, ipek böceği ve çekirge gibi küçük-orta boy iyi beslenmiş böcekler. Genç hayvanlar genellikle daha küçük ve daha sık öğünlere ihtiyaç duyar; yetişkinler ise sadece iştaha göre değil vücut kondisyonuna göre beslenmelidir. Bozulmadan önce yenmemiş yemi çıkarın.

🩺 Yaygın sorunlar

Yaygın sorunlar: susuz kalma, dişilerde üreme yorgunluğu, aşırı ısınma, tutulmuş deri, zayıf UVB erişimi ve görsel temastan kaynaklanan stres. Bir sorun görünürse önce temel koşulları ölçüm cihazlarıyla kontrol edin: sıcak bölge, serin bölge, gece sıcaklığı, nem, hidrasyon, saklanma, diyet ve son stres. Ciddi güçsüzlük, yaralanma, solunum bulguları, tekrarlayan regürjitasyon, nörolojik bulgular veya hızlı kötüleşme egzotik hayvan veterineri gerektirir.

📌 Sonuç

Furcifer lateralis, bakıcı yetişkin hayvanı planladığında ve yasal köken, ölçülen iklim, uygun diyet ve veteriner erişimini temel bakımın parçası kabul ettiğinde sorumlu şekilde bakılabilir.

📚 Kaynaklar ve ek okuma

• Furcifer lateralis için GBIF taksonomi kaydı
• CITES Appendices, Mayıs 2026’da kontrol edildi
• Species+ CITES ve AB yaban hayatı ticareti kayıtları, Mayıs 2026’da kontrol edildi
• Gerekli olduğunda AB istilacı yabancı türler sayfaları
• Mevcut olduğunda ReptiFiles ve uzman bakım kaynakları