Madagaskar Gökkuşağı Kurbağası

🔤 Taksonomi

Scaphiophryne gottlebei kabul edilen bilimsel addır ve tanınmış alttürü yoktur. Tür gerçekten hem kazar hem tırmanır: kuma geriye doğru gömülür, aynı zamanda dik kanyon duvarlarındaki oyukları kullanır. “Gökkuşağı kurbağası” adı özgün olmadığından faturada bilimsel ad bulunmalıdır.

📌 Tanım

Yetişkinlerin beyaz, yeşilimsi, turuncu-kırmızı ve siyah lekeleri keskin sınırlıdır. Arazi ölçümlerinde erkekler 25,2-33,9 mm ve 1,9-4,0 g; dişiler 26,2-34,5 mm ve 2,8-7,0 g’dır. Tür geceleri aktiftir, yağmur dışında gizlenir ve hem tırmanıp hem kazabilir.

Bu, yaygın üretilen bir kurbağanın renkli eşdeğeri değildir. Yayımlanmış bakım bilgisi sınırlı, geçmişte esaret ölüm oranı yüksek ve arazi yaşam süresi yaklaşık iki yıldır. Esaret altında daha uzun yaşam güvenilir biçimde gösterilmemiştir.

📋 Hızlı başvuru

Bakım noktası	Uygulama hedefi
Boy	2,5-3,6 cm, çoğunlukla 7 g altında
Teraryum	Bir yetişkin için en az 60 x 45 x 60 cm
Yağışlı dönem	20-25°C ve nemli sığınaklar; açık Isalo sıcağını taklit etmeyin
Gece/serin alan	17-21°C
Nem	Genel %60-85, ıslak sığınakta %80-90 ve güçlü havalandırma
Alt tabaka	15-20 cm kumlu toprak, derinde nemli
Aydınlatma	Ferguson Bölgesi 1 düşük UVB; 10-13 saat
Besin	2-4 günde bir çeşitli küçük, iyi beslenmiş omurgasızlar
Yasal durum	CITES Ek II, AB Ek B; yasal köken belgesi şart

🌍 Dağılım

Tür, Madagaskar’ın güney-orta kesimindeki Isalo Masifi’ne, çoğunlukla 700-1.000 m rakıma özgüdür. Sıcak ve mevsimsel olarak kuru kumtaşı arazinin içindeki serin, nemli ve gölgeli kanyonlarda yaşar. Yetişkinler kumda ve duvar oyuklarında saklanır; Kasım-Mart yağmurları geçici havuzlar oluşturur ve ani toplu üremeyi başlatır.

IUCN türü Tehlikede olarak değerlendirir. Dar yayılış habitat bozulmasına ve yangına duyarlıdır; geçmiş evcil hayvan talebi de baskı yaratmıştır. Aşağıdaki iklim normalleri açık arazi sıcağını içerir ve teraryum hedefi değildir; kurbağalar nemli kum ve kanyon oyuklarında daha serin mikroiklim seçer.

Dağılım haritası

🌡 Doğal yayılış alanında iklim

Türün sınırlı doğal yayılışındaki izlenebilir bir Isalo kanyonu kaydından aylık iklim normalleri:

Canyon des Singes, Isalo — Madagaskar (doğrulanmış müze kaydı)

Konumu Google Maps’te görüntüle

Ay	Min °C	Ortalama °C	Maks °C	Nem %
Ocak	20.1	23.8	28.5	78
Şubat	19.9	23.7	28.4	78
Mart	19.3	23.5	28.6	76
Nisan	17.6	22.3	28	71
Mayıs	15.1	20.2	26.2	67
Haziran	13	18.1	24.4	67
Temmuz	12.2	17.5	24.1	65
Ağustos	13	19.1	26.1	60
Eylül	14.7	21.6	29	54
Ekim	17	23.6	30.8	56
Kasım	18.7	24.8	31.3	60
Aralık	19.7	24.3	29.8	72

Hava durumu verileri Open-Meteo.com tarafından sağlanmıştır · CC BY 4.0 · Aylık normaller Herpeton Academy tarafından günlük arşiv değerlerinden hesaplanmıştır.

Konum referansları, mevcut olduğunda GBIF.org oluşum verilerini kullanır; özgün oluşum kayıtları kaynak veri setlerinin lisanslarını korur.

⚖️ Yasal durum

30 Ağustos 2026 kontrolüne göre Scaphiophryne gottlebei CITES Ek II ve AB Yaban Hayatı Ticareti Ek B kapsamındadır. Avrupa’ya özgü olmadığı için Bern Sözleşmesi doğal yayılışı bakımından ilgili değildir. (AB) 2025/6 sayılı Tüzük, Madagaskar’dan girişe ilişkin eski tür özelindeki askıyı kaldırmıştır; CITES, Ek B, ulusal ithalat ve köken belgesi gerekliliklerini kaldırmamıştır.

Yalnızca doğru tanımlanmış, izlenebilir yasal kökenli ve tercihen üretilmiş hayvan düşünün. Fatura, yetiştirici veya ihracatçı bilgisi, bilimsel ad ve tüm devir/ithalat evrakını saklayın. Belgesiz “çiftlik üretimi” iddiası yeterli değildir.

🤌 Bakım

Deneyimli bir üretim programı geçici eşleştirme yapmadıkça bir yetişkini yalnız barındırın. Grup bakımına ilişkin güvenilir deneyim azdır; tekli düzen yem, kilo ve dışkı izlemesini mümkün kılar.

En az 60-90 gün karantina uygulayın; eldiven, maşa, su, püskürtme ve drenaj ayrı olsun. Başta haftalık tartın ve kimlik için sırt desenini fotoğraflayın. Dışkı, kitrid ve ranavirüs testini amfibi veterineriyle görüşün. Su veya bitki paylaşmayın; hayvanı, iribaşı ya da atık suyu doğaya bırakmayın.

🧪 Filtrasyon ve su

Üreme dışında kalıcı derin havuz yerine kolay çıkışlı sığ su kabı verin. Klor ve kloramini giderilmiş, sıcaklığı eşit suyu her gün değiştirin. Kurbağa yalancı tabana veya pompa bölmesine girememelidir.

Geçici üreme havuzu uzmanlık sistemidir: dengeli su, geniş sığ çıkışlar ve hem dipte hem su sütununda yaşayan larvalar için plan gerekir. Karasal tabakanın tamamını suya boğmayın.

💡 Aydınlatma

Gece lambası olmadan 10-13 saatlik mevsimsel fotoperiyot sağlayın. Bitki LED’i kullanılabilir, ancak mağaralar, derin yarıklar ve yaprak örtüsü karanlık kalmalıdır.

Düşük Ferguson Bölgesi 1 UVB önerilir: en açık kullanılan yüzeyde UVI 0,5-1,0, sığınakta sıfır. Ağ ve mesafeyle ışını yumuşatın ve mümkünse ölçün.

🌡 Isıtma ve sıcaklık

Yağışlı dönem gündüzü 20-25°C, gölgeli sığınak ve gece 17-21°C olmalıdır. İklim tablosundaki 29-31°C açık alan maksimumlarını kafes hedefi yapmayın; doğadaki kurbağalar gündüz sıcağından nemli oyuklara kaçar.

Öncelikle serin oda kullanın. Isıtma gerekiyorsa termostatlı zayıf üst ısıyı tek bölgeye verin ve kurbağa seviyesinde, oyukta ve dekor üzerinde ölçün. Alt taban ısıtıcısı, serinlemek için kazan hayvanı ısıya yaklaştırır ve tehlikelidir.

Serin-kuru mevsim yalnız sağlıklı, yerleşmiş yetişkinde düşünülebilir. Yayımlanmış esaret protokolü eksiktir; yeni, zayıf, hasta veya genç hayvanı güçlü döngüye sokmayın.

💧 Nem ve su

Seçenekler oluşturun: genel %60-85, derinde nemli tabaka ve aktif ıslak dönemde sığınaklarda %80-90. Üstteki kum ve yapraklar kısmen kuruyabilir; serin nemli bir sığınak ve temiz su daima kalmalıdır.

Çapraz havalandırma zorunludur. Sıcak durgun nem enfeksiyonu, kuru gevşek kum susuzluğu artırır. Nemi yüzey altında elle kontrol edin ve birkaç prob kullanın; kapak yanındaki tek ölçer 20 cm tabakayı açıklamaz.

🌿 Teraryum ve dekorasyon

Bir yetişkin için en az 60 x 45 cm taban ve 60 cm yükseklik sağlayın. Altı nemli ince toprak, üstü daha kumlu ve kısmen kuru olacak şekilde 15-20 cm yıkanmış kum, ilaçsız üst toprak ve yaprak çürüntüsü karışımı kullanın. Karışım çamurlaşmadan sığ yuva tutmalıdır.

Sağlam sabitlenmiş levhalar, mantar tüpleri, dar gölgeli yarıklar, yaprak ve köklü bitkiler ekleyin. Ağır parçaları alt tabakadan önce tabana yerleştirin. Saf hindistan cevizi torfu, kalsiyum kumu, gübreli toprak, küçük çakıl, kaba beton ve açık drenaj kullanmayın.

🪱 Beslenme

Av gözler arası mesafeden geniş olmamalıdır. Uçamayan meyve sineği, yeni çıkmış cırcır, yaykuyruk, fasulye böceği ve küçük hamam böceği nimflerini dönüşümlü verin. Doğadan böcek, büyük sert böcek ve yağlı larvayı temel yem olarak kullanmayın.

Aktif dönemde yetişkini kilo ve kondisyonuna göre 2-4 günde bir besleyin. Gece kalan cırcırları çıkarın. Serin dönemde iştah düşüşünü, kilo kaybı veya deri değişikliği varsa normal kabul etmeyin.

Yemi 24-48 saat iyi besleyin. Düzenli saf kalsiyum ve etikete, ölçülen UVB’ye göre yaklaşık 1-2 haftada bir amfibi multivitamini kullanın.

🥚 Üreme notları

Doğada ilk şiddetli yağmurla ani toplu üreme görülür. Yumurtalar su yüzeyinin hemen altına tutturulur; incelenen bir olayda 16,7-18,7°C serin havada üç günde açılmıştır. İki dişide 168 ve 196 yumurta sayılmıştır. Bunlar doğa tarihi verisidir, eksiksiz esaret tarifi değildir.

Üretim; belgeli akraba olmayan kurucular, hassas mevsim kontrolü, hastalık testleri, geçici su sistemi ve çok sayıda iribaşla yavru için kapasite isteyen koruma düzeyinde bir projedir. Deneme amacıyla hayvanları birleştirmeyin.

🧍 Elleme ve güvenlik

Rutin ellemeyin. Temiz nemli kaba yönlendirin veya arıtılmış suyla ıslatılmış pudrasız nitril eldiven kullanın; hayvanlar arasında değiştirin. Açmadan önce tırmanarak kaçış yollarını kapatın.

Tür zehir enjekte etmez ve tıbben önemli toksin riski bilinmez. Ana tehlike, yağ, dezenfektan kalıntısı ve sıkmanın zarar verdiği hassas emici deridir.

🩺 Yaygın sorunlar

Isı ve susuzluk: güçsüzlük, çökük görünüm, anormal duruş ya da gündüz açıkta kalma serin nemli sığınağın kaybını gösterebilir.
Bakteriyel dermatit: kızarıklık, yara ve halsizlik acil veteriner muayenesi gerektirir.
Kitrid ve ranavirüs: anormal deri değişimi, ani gerileme veya ölümde ayırın ve test yaptırın.
Parazit ve uyum sorunu: yemesine rağmen zayıflama, anormal dışkı veya sürekli anoreksi, özellikle ithal hayvanda ciddidir.
Beslenmeye bağlı ikincil hiperparatiroidizm: kötü yem, az kalsiyum veya hatalı takviye güçsüzlük ve şekil bozukluğuna yol açabilir.
Alt tabaka hatası: ıslak çamur deri ve havayı bozar; kuru kum su dengesini engeller.

Veteriner yönlendirmesi olmadan tuz, antiseptik veya balık ilacı kullanmayın.

📌 Sonuç

Madagaskar gökkuşağı kurbağası uzman bakıcıya veya koordineli koruma koleksiyonuna uygundur. Edinmeden önce yasal üretim kökeni, amfibi veterineri, soğutma, derin karışık taban, karantina ve sürekli küçük yem kaynağını doğrulayın.