Madagaskar Domates Kurbağası

🔤 Taksonomi

Dyscophus antongilii, gerçek ya da kuzey domates kurbağasının kabul edilen bilimsel adıdır. Madagaskar’a özgü üç domates kurbağasından biridir ve ticarette güney domates kurbağası D. guineti ile karıştırılabilir. Renk tek başına güvenilir değildir; faturada bilimsel ad bulunmalıdır.

Hobide kullanılan adlar Madagaskar domates kurbağası, domates kurbağası ve kuzey domates kurbağasıdır.

📌 Tanım

Bu tıknaz karasal kurbağanın kısa başı, geniş gövdesi ve erişkinlikte parlak turuncu-kırmızı rengi vardır. Dişiler çoğunlukla 8,5-10,5 cm’ye ulaşır ve 6-6,5 cm kalan erkeklerden çok daha ağır olabilir. Tehdit altında şişer; gözleri, ağzı ve hassas deriyi tahriş edebilen yapışkan beyaz bir deri salgısı çıkarır.

Pusuda beslenir ve günün çoğunu saklanmış ya da kısmen gömülü geçirir. Elle temas isteyenlere değil, gece davranışını gözlemlemek isteyenlere uygundur. Yaklaşık 6-10 yıllık bakım sorumluluğu planlanmalıdır.

📋 Hızlı başvuru

Bakım noktası	Pratik hedef
Erişkin boyu	6-10,5 cm; dişiler belirgin biçimde büyüktür
Teraryum	Bir erişkin için en az 60 x 45 x 45 cm
Birlikte barındırma	Tek başına en güvenlisidir
Gündüz	22-26°C; küçük sıcak alan en fazla 26-28°C
Gece	18-22°C
Nem	Genellikle %65-85; alt katman nemli, havalandırma iyi
Substrat	Yaprak örtüsü altında 10-15 cm nemli kazılabilir toprak karışımı
Su	Her gün ve kirlendiğinde değiştirilen sığ klorsuz kap
UVB	Tam gölgeli alanla düşük düzey Ferguson Bölgesi 1 önerilir
Besin	Bağırsakları beslenmiş solucan, hamam böceği, cırcır ve çekirge
Yasal durum	CITES Ek II ve AB Ek B; yasal köken belgelenmelidir

🌍 Dağılım

Dyscophus antongilii, özellikle Antongil Körfezi ve Maroantsetra çevresindeki kuzeydoğu Madagaskar’a endemiktir. Nemli ova ormanında, ikincil bitki örtüsünde, bahçelerde, drenaj kanallarında ve yavaş ya da geçici suların kıyısında yaşar. Maroantsetra araştırmaları sıcak, çok yağışlı koşulları ve insan etkisindeki alanlarda bile sağanak sonrası üremeyi kaydeder.

Teraryumdaki karşılığı sürekli suya doymuş bir kutu değil, nem gradyanıdır. Alt katman nemli kalmalı; örtü, temiz su ve hava hareketi bulunmalı, yüzey ara sıra hafifçe kurumalıdır.

Dağılım haritası

⚖️ Yasal durum

20 Ağustos 2026 tarihli kontrolde Dyscophus antongilii, CITES Ek II ve AB Yaban Hayatı Ticareti Ek B’de listelidir. Avrupa’ya özgü olmadığı için Bern Sözleşmesi doğal dağılımı bakımından ilgili değildir.

Bu listeler her hayvanı otomatik olarak yasal kılmaz. Satıcı yasal kökeni gösterebilmeli, sınır ötesi hareket için doğru belgeler bulunmalıdır. Bilimsel adı açık, kontrollü koşullarda üretilmiş bir hayvan alın; tarihli faturayı, üretici bilgilerini ve ithalat/devir evrakını yaşam boyu saklayın. Kayıt, satış, üretim, taşıma ve refah için ulusal kurallar ayrıca geçerlidir.

🤌 Bakım

Her teraryumda tek kurbağa barındırın. Küçük bir eş yenebilir; eşit boydakiler bile beslenirken yaralanabilir. Sıcak bölgeyi, serin sığınağı ve alt substrat nemini hayvan gelmeden ölçün.

Suyu, sıcaklığı ve duruşu her gün kontrol edin; dışkı, deri ve yenmemiş avı hemen alın. Yeni gelenlerde haftalık ağırlık ve öğün kaydı tutun. Diğer amfibilerden uzakta, ayrı aletlerle 60-90 gün karantina uygulayın. İthal ya da belgesiz hayvanlarda amfibi konusunda deneyimli egzotik veteriner muayenesi ve gerekirse dışkı testi yapılmalıdır. Su, maşa ve drenajı teraryumlar arasında paylaşmayın; kitrid mantarları ıslak ekipmanla taşınır.

🧪 Filtrasyon ve su

Bu sucul bir tür değildir; filtreli havuza gerek yoktur. İçinde oturabileceği kadar geniş, çıkması kolay ve ağzını aşmayacak kadar sığ, dengeli bir kap kullanın.

Musluk suyundaki klor ve kloramini giderin. Her gün ve dışkı sonrası değiştirin. Tek başına damıtılmış ya da ters ozmoz suyu mineral içermez; kullanılacaksa uygun biçimde yeniden minerallendirilmelidir.

💡 Aydınlatma

10-12 saatlik gün-gece döngüsü sağlayın. Bitki ışığı kullanılabilir; yaprak örtüsü, mantar kabuğu ve karanlık bir sığınak kurbağaya tamamen kaçma imkânı vermelidir.

Güçlü tropik UVB yerine düşük çıkış önerilir. Ferguson Bölgesi 1 için açık kullanılabilir noktada yaklaşık UVI 0,5-1,0; sığınaklarda sıfır hedefleyin. Mümkünse ölçün ve hayvanı doğru sıcaklıkla gölge arasında seçim yapmak zorunda bırakmayın.

🌡 Isıtma ve sıcaklık

Teraryumun çoğunu gündüz 22-26°C’de, küçük sıcak alanı 26-28°C’de ve serin sığınağı 20-23°C’de tutun. Gece 18-22°C uygundur. Özellikle havasız nemli ortamda 28°C üzerindeki uzun süreli ısı, ılımlı gece düşüşünden daha tehlikelidir.

Oda soğuksa termostatlı üst ısı kullanın. Kazı alanının altına kontrolsüz ısıtıcı koymayın: kurbağa sıcaktan kaçmak için aşağı iner ve en sıcak yüzeye sıkışabilir.

💧 Nem ve su

%65-85 yararlı bir aralıktır, fakat substratın durumu tek higrometre değerinden önemlidir. Alt katman eşit nemli ve ufalanabilir olmalı; su basmış ya da ekşi kokulu olmamalıdır. Hafif sislemeler arasında yaprak yüzeyini biraz kurutun.

Hava değişimi olmadan yüksek nem bakteriyel deri hastalığını kolaylaştırır. Nemli sığınağı çapraz havalandırmayla birleştirin ve sisleme için kloru giderilmiş su kullanın.

🌿 Teraryum, substrat ve karantina

Bir erişkin için en az 60 x 45 cm taban verin. Gübre ve ilaç içermeyen üst toprak, hindistan cevizi lifi ve yaprak çürüntüsünden 10-15 cm katman hazırlayın. Karışım çamur olmadan oyuk tutmalıdır. Yaprak örtüsü, mantar kabuğu, dayanıklı bitki ve gölgeli sığınak ekleyin.

Çakıl, küçük taş, kalsiyum kumu, gübreli saksı toprağı, aromatik yonga ve açık drenaj malzemesi kullanmayın. Av toprağa bulanıyorsa maşayla veya temiz kapta besleyin. Karantinada nemli kâğıt havlu daha güvenlidir, ancak sık değiştirilmeli ve uzun vadede kazılabilir substratın yerini almamalıdır.

🪱 Beslenme ve takviyeler

Uygun boyda çeşitli omurgasızlar kullanın. Toprak solucanı iyi bir temeldir; bağırsakları beslenmiş hamam böceği, cırcır, çekirge, kara asker sineği larvası ve güvenli üretim salyangozlarıyla dönüşümlü verin. Av genellikle gözler arasından geniş olmamalıdır.

Gençler gün aşırı küçük öğün alabilir; erişkinlerin çoğu 3-7 günde bir ölçülü öğünle iyi gider. Kalan böcekleri çıkarın. Kemirgen ve yağlı larvalar rutin değildir ve obezite yapar.

Gençlerin çoğu böcek öğününü sade kalsiyumla tozlayın; etikete göre, genellikle 1-2 haftada bir dengeli amfibi multivitamini kullanın. Uygun UVB ve çeşitli av alan erişkinlerde kalsiyum haftada 1-2, multivitamin 2-4 haftada bir yeterli olabilir. Birden fazla D3 ürününü üst üste bindirmeyin.

🥚 Üreme notları

Üreme ileri düzeydedir. Sağanak ve özel yağmur odası, su yüzeyine yaklaşık 1000-1500 küçük yumurta bırakılmasını tetikleyebilir. 23-27°C’de 1-3 günde çıkabilir; larvalar ayrı, temiz ve dengeli su sistemi ister.

Zayıf, hasta, genç veya yeni gelen hayvanı mevsimsel döngüye sokmayın. Eşleştirmeden önce evrakı ve yavru kapasitesini çözün; başka Dyscophus türleriyle melezleme ya da yanlış etiketlemeye izin vermeyin.

🧍 Elle temas ve güvenlik

Gereksiz temas etmeyin. Taşımada klorsuz suyla ıslatılmış temiz pudrasız nitril eldiven ya da nemli kap kullanın; hayvanlar arasında eldiven değiştirin.

Tür zehir enjekte etmez, ancak savunma salgısı yapışkan ve biyolojik olarak etkindir. Göz, ağız ve yaralı deriden uzak tutun; temas yerini bol suyla yıkayın ve ağır alerjik belirti olursa tıbbi yardım alın. Geniş ağız acı veren bir beslenme ısırığı da yapabilir.

🩺 Yaygın sorunlar

Obezite: düzenli tartın ve görünür yağ kıvrımlarını beklemeden porsiyonu azaltın.
Besinsel sekonder hiperparatiroidizm: zayıf uzuv, bozuk büyüme ve şekil bozukluğu yetersiz kalsiyum, yanlış takviye veya kullanılabilir UVB eksikliğine bağlı olabilir.
Bakteriyel dermatit / “kırmızı bacak”: kızarıklık, yara, halsizlik ve anormal duruş acil veteriner değerlendirmesi ister.
Tıkanma: büyük av, yutulan çakıl, soğuk ve susuzluk iştahsızlık ve dışkı yapamamaya katkıda bulunur.
Kitrid ve parazitler: yeni hayvanda anormal deri atımı, kilo kaybı ve uzun iştahsızlık izolasyon ve test gerektirir.

Veteriner yönlendirmesi olmadan tuz, antiseptik ya da balık ilacı kullanmayın; amfibi derisi kimyasalları kolayca emer.

✅ Sonuç

Madagaskar domates kurbağası; nemli ama havadar toprağı, kontrollü canlı besini ve yasal köken belgelerini yönetebilen orta düzey bir bakıcıya uygundur. Satın almadan önce teraryumu, karantinayı ve CITES/AB belgelerini hazırlayın. Önlenebilir başlıca hatalar aşırı ısı, kirli ıslak substrat ve sürekli fazla beslemedir.