Κιτρινόπαρυφο ισόποδο
🔤 Ταξινομία
Το Porcellio flavomarginatus Lucas, 1853 είναι η αποδεκτή ονομασία. P. creticus, P. decorus, P. andrius και P. rechingeri είναι παλαιά συνώνυμα. Το “Crete” δηλώνει αναφερόμενη προέλευση εκτρεφόμενης γραμμής, όχι υποείδος ή τάξο χρώματος.
📌 Περιγραφή
Τα πλατιά ενήλικα δεν γίνονται σφαίρα και φτάνουν 1,5-2,3 εκ. Το σκούρο σώμα μπορεί να έχει κρεμ-κίτρινα πλευρικά σημάδια, αλλά η ποικιλία είναι μεγάλη. Χρειάζεται κυρίως ξηρή, αεριζόμενη επιφάνεια μαζί με βαθύ σταθερό υγρό καταφύγιο.
🌍 Εξάπλωση
Λεπτομερής μελέτη το καταγράφει σε όλη την Κρήτη και στη Γαύδο· η ευρύτερη εξάπλωση καλύπτει κεντρικά και νότια νησιά του Αιγαίου και τη νοτιοδυτική Ανατολία κοντά στη Μαρμαρίδα. Στην Κρήτη συνδέεται με ασβεστολιθικά εδάφη από χαμηλά έως πάνω από 1.500 μ. Διατηρήστε χωριστά την τεκμηριωμένη γραμμή Crete.

⚖️ Νομικό καθεστώς
Ελέγχθηκε στις 23-08-2026: δεν περιλαμβάνεται στη CITES, στα Παραρτήματα A-D της ΕΕ ή στα Παραρτήματα II-III της Βέρνης. Κανόνες προστατευόμενων περιοχών, συλλογής και εξαγωγής ισχύουν χωριστά. Επιλέξτε τεκμηριωμένη εκτρεφόμενη γραμμή και μην απελευθερώνετε ζώα.
Οι τοπικοί και εθνικοί κανόνες μπορεί να ρυθμίζουν χωριστά την κατοχή, την αναπαραγωγή, τη μεταφορά, την πώληση, την εισαγωγή ή τη διάθεση.
🤌 Φροντίδα
Για 10-20 ζώα χρησιμοποιήστε 30 × 20 × 15 εκ. με ισχυρό διαμπερή αερισμό, κυρίως πάνω από το ξηρό μέρος. Καραντίνα 30-60 ημερών. Μην αναμειγνύετε επαληθευμένη γραμμή Crete με ζώα άγνωστης προέλευσης.
💡 Φωτισμός
Δεν χρειάζεται UVB. Δώστε 10-14 ώρες διάχυτου φωτός και βαθιά σκιά· αποφύγετε ήλιο και θερμούς λαμπτήρες.
🌡 Θέρμανση και θερμοκρασία
Διατηρήστε 18-26 °C, καταφύγιο 16-21 °C και 16-22 °C τη νύχτα. Μην κρατάτε πάνω από 28 °C. Αν χρειάζεται, θερμάνετε μόνο ένα τοίχωμα και αφήστε το υγρό άκρο δροσερό.
💧 Υγρασία και νερό
Περίπου το ένα τέταρτο μένει υγρό κάτω από βρύο και φελλό· η υπόλοιπη επιφάνεια στεγνώνει και αερίζεται. Το 40-65% RH είναι ενδεικτικό. Ρίξτε νερό στο υγρό άκρο χωρίς μπολ. Ομοιόμορφη υγρασία φέρνει μούχλα, εντελώς ξηρή βάση απώλεια νεαρών.
🌿 Χώρος και διακόσμηση
Χρησιμοποιήστε 5-7 εκ. ορυκτό χώμα χωρίς φυτοφάρμακα, χωνεμένα φύλλα και σαπισμένο ξύλο. Προσθέστε σταθερό ασβεστόλιθο, φελλό, φύλλα και μικρή τσέπη βρύου. Το ασβέστιο μένει πάντα. Μην αντικαθιστάτε το βρώσιμο υπόστρωμα με στείρα πέτρα ή σκέτη καρύδα.
🪳 Διατροφή
Φύλλα και σαπισμένο ξύλο είναι η μόνιμη βάση. Δώστε λίγα λαχανικά δύο-τρεις φορές την εβδομάδα και λίγη αποξηραμένη γαρίδα, γαμμαρίδα ή τροφή ψαριών εβδομαδιαία. Αφαιρέστε υγρά υπολείμματα σε 24-48 ώρες.
🥚 Αναπαραγωγή
Τα θηλυκά αναπτύσσουν έμβρυα σε μαρσίπιο γεμάτο υγρό και αφήνουν mancae· τα μεταδεδομένα γράφουν “viviparous”. Μην τα απομονώνετε. Υγρό καταφύγιο, ασβέστιο και μέτρια πρωτεΐνη στηρίζουν σταδιακή αναπαραγωγή.
🩺 Συχνά προβλήματα
- Ατελής έκδυση: ελέγξτε βαθιά υγρασία και θερμότητα.
- Μούχλα: μικρύνετε το υγρό μέρος και αυξήστε αέρα.
- Αργή ανάπτυξη: βελτιώστε φύλλα και σαπισμένο ξύλο.
- Χαμένη τοποθεσία: κρατήστε χωριστά τη γραμμή Crete.
- Σύνθλιψη: στερεώστε τις πέτρες πριν από το υπόστρωμα.
📌 Συμπέρασμα
Είναι για ενδιάμεσο φροντιστή που διατηρεί το μεγαλύτερο μέρος ξηρό χωρίς να χάνει το υγρό καταφύγιο. Στη γραμμή Crete η τεκμηρίωση αξίζει όσο και το σχέδιο.
📚 Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση
- GBIF
- World List of Isopoda
- Χερσαία ισόποδα της Κρήτης
- ReptiFiles
- CITES
- Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1383
- Σύμβαση της Βέρνης